Public आणि private IP, NAT, ports, IP classes, loopback, HTTP vs HTTPS, आणि 255 का?

By Ravindra Bagale, trainer · LinkedIn · Last updated: 7 October 2026

1. Recap: IPv4 आणि 4,294,967,296 चा problem

का. आजचं सगळं एकाच problem मधून येतं, म्हणून आधी तो problem परत board वर लिहूया.

काय. IPv4 address चे 4 भाग असतात, प्रत्येक भाग 0 ते 255. म्हणजे 0.0.0.0 पासून 255.255.255.255 पर्यंत.

1. एक भाग: 256 values (0 ते 255).
2. दोन भाग: 256 × 256 = 65,536.
3. तीन भाग: 256 × 256 × 256 = 16,777,216.
4. चार भाग: 256 × 256 × 256 × 256 = 4,294,967,296, म्हणजे जवळपास 429 कोटी.

जगात 800+ कोटी लोक आहेत, आणि प्रत्येकाकडे एकापेक्षा जास्त devices आहेत. म्हणून IPv4 addresses कमी पडतात.

आतापर्यंत आपण हे कसं सांभाळलं.

तुमच्या phone मधलं app server चा IP आत लिहून ठेवत नाही. ते domain name ठेवतं, आणि DNS ते name server च्या static IP मध्ये बदलतं.

2. फक्त dynamic IP पुरेसा का नाही

का. रात्री प्रत्येक phone ने IP परत दिला तरी, एकाच वेळी online असणारे devices 429 कोटी पेक्षा खूप जास्त आहेत. फक्त वेळेनुसार reuse करून भागत नाही.

काय. म्हणजे आता शब्दांच्या दोन जोड्या आहेत. Static आणि dynamic सांगतात address device कडे किती वेळ राहतो. Public आणि private सांगतात address कुठे चालतो.

3. Public IP आणि private IP

का. प्रत्येक घरातल्या प्रत्येक phone, laptop आणि TV ला स्वतःचा public IP लागला असता, तर IPv4 कधीच संपला असता. Private IPs मुळे पूर्ण घर एकच public IP share करतं.

काय.

घरी हे कसं दिसतं (board वरचं drawing).

1. ISP ची line (Jio Fiber, Airtel Fiber, किंवा कोणी local cable वाला) घरच्या router मध्ये येते.
2. ISP router ला एक public IP देतो, समजा 3.3.3.3.
3. घरात router हा gateway आहे, 192.168.0.1 वर.
4. Router तुमच्या devices ना private IPs देतो: phone 192.168.0.2, दुसरा phone 192.168.0.3, laptop 192.168.0.4, TV 192.168.0.5.
5. 192.168.0.0 हा network address आहे. तो पूर्ण network चं नाव आहे, कोणत्याच device ला किंवा router ला दिला जात नाही.
6. Router आणि devices भोवती काढलेलं वर्तुळ म्हणजे तुमचं private network.

Private IP वाल्या devices ना internet मिळतं का? हो. तुमचा 192.168.0.2 वरचा phone रोज reels बघतो. Private IP स्वतःहून public internet वर जाऊ शकत नाही, म्हणून बाहेर जाताना router तो बदलून स्वतःचा public IP लावतो (या बदलाला NAT म्हणतात) आणि परत येताना पुन्हा बदलतो. हा बदल step by step आपण section 5 मध्ये बघू.

4. Internet शिवाय बोलणं: अंतरावर अवलंबून

का. Internet कसं चालतं ते बघण्याआधी एक छोटा प्रश्न: समजा ISP ची cable तुटली. तरी दोन devices बोलू शकतात का?

काय. Board वरचा प्रश्न. दोन मित्र एकाच room मध्ये बसलेत. एकाला दुसऱ्याला एक file पाठवायची आहे. Internet नाही, data pack नाही. कसं?

1. एका student ने SMS सांगितलं. पण SMS ला recharge आणि mobile network लागतं, म्हणून नाही.
2. मग students नी Bluetooth, mobile hotspot, आणि ShareIt सारखे file-sharing apps सांगितले. हो, हे internet शिवाय चालतात.

कोण किती लांब पोहोचतं (साधारण values):

मग internet म्हणजे काय? Internet बहुतेक cables आहे: जमिनीवरच्या आणि समुद्राखालच्या fibre cables, ज्या ISPs, companies आणि cloud providers चे networks जोडतात. Mobile tower किंवा तुमचं WiFi हा फक्त तुमच्या phone पर्यंतचा शेवटचा wireless hop आहे.

5. तुमचा phone router मधून Google पर्यंत कसा पोहोचतो (NAT)

का. तुमच्या phone कडे private IP आहे, तरी Google कडून उत्तर येतं. मधे कोणीतरी translate करतंय. ते म्हणजे router, आणि त्या trick चं नाव NAT (Network Address Translation).

काय. घरात devices एकमेकांशी WiFi वरून direct बोलतात. बाहेर जाणारं सगळं आधी router वर थांबतं. तुम्ही Google वर "weather Pune" search केलं, तर packet direct Google कडे जात नाही. ते router कडे जातं.

कसं. Step by step (board वरचे numbers):

1. तुमचा phone 192.168.0.2 "weather Pune" search करतो. तो packet बनवतो: From 192.168.0.2:50001, To 8.8.8.8:443 (board वर Google म्हणजे 8.8.8.8).
2. Packet router कडे जातं, 192.168.0.1. घरात router तुमचा phone त्याच्या MAC address ने ओळखतो; MAC फक्त local network मध्येच वापरला जातो.
3. Router त्याच्या NAT table मध्ये एक line लिहितो: आतला 192.168.0.2:50001 ↔ बाहेरचा 3.3.3.3:40001.
4. Router From address बदलून स्वतःचा public IP लावतो: From 3.3.3.3:40001, To 8.8.8.8:443.
5. Packet internet वरून Google पर्यंत जातं.
6. Google उत्तर देतं: From 8.8.8.8:443, To 3.3.3.3:40001. Google ला फक्त 3.3.3.3 दिसतो.
7. Router NAT table मध्ये 3.3.3.3:40001 शोधतो आणि त्याला 192.168.0.2:50001 सापडतो.
8. Router To address परत 192.168.0.2:50001 करतो आणि उत्तर तुमच्या phone ला देतो.

एकाच वेळी दोघांनी search केलं तर. तुमची बहीण 192.168.0.3 वरून त्याच वेळी "cricket score" search करते. Router दुसरी line लिहितो: 192.168.0.3:50001 ↔ 3.3.3.3:40002. दोन्ही उत्तरं एकाच public IP 3.3.3.3 वर येतात, पण वेगळ्या ports वर, म्हणून router तुमचं weather आणि तिचा cricket score कधीच mix करत नाही.

6. IPv4 अजून का संपला नाही: प्रत्येक घर तेच private IPs वापरतं

का. 429 कोटी addresses, 800+ कोटी लोक, प्रत्येकाकडे खूप devices, तरी सगळे online. ही आहे trick.

काय.

1. माझ्या घरी router चा public IP 3.3.3.3 आहे, आणि माझे devices 192.168.0.2, 192.168.0.3, …
2. तुमच्या घरी router चा public IP 5.5.5.5 आहे, आणि तुमचे devices पण 192.168.0.2, 192.168.0.3, …
3. काही clash होत नाही, कारण private IPs कधीच स्वतःच्या network बाहेर जात नाहीत. Internet वर फक्त routers चे public IPs जातात.
4. म्हणून कोट्यवधी घरं तेच 192.168.0.x numbers परत परत वापरतात.
5. Mobile companies हेच मोठ्या प्रमाणावर करतात: खूप phones एकच public IP share करतात (carrier-grade NAT).

हे तुम्ही स्वतः कसं बघणार. एकाच घरच्या WiFi वरचे सगळे Google वर "my IP" search करतील, तर सगळ्यांना एकच public IP दिसेल: router चा. हे तुम्ही homework मध्ये test करणार.

एका घरच्या router वर किती devices बसतात? 192.168.0.x सारख्या घरच्या network मध्ये (AWS च्या भाषेत /24) 256 addresses असतात, .0 ते .255:

1. 192.168.0.0 हा network address. वापरता येत नाही.
2. 192.168.0.255 हा broadcast address. वापरता येत नाही.
3. उरले 254 usable addresses, .1 ते .254.
4. एक router घेतो (.1), म्हणजे साधारण 253 devices जोडता येतात.

7. Router चा public IP static असतो की dynamic?

का. एका student ने विचारलं: "Router cha public IP static aste ki dynamic aste?" (Router चा public IP static असतो की dynamic?)

काय.

1. बहुतेक घरच्या routers ना dynamic public IP मिळतो. आज 3.3.3.3 असेल; restart नंतर किंवा काही दिवसांनी बदलू शकतो.
2. मुख्य कारण: ISPs कमी असलेले IPv4 addresses वाचवतात, आणि dynamic सगळ्यांसाठी स्वस्त पडतो.
3. Fixed IP हवा असेल (उदाहरण, घरून server चालवायचा असेल), तर ISP कडून static IP विकत घेता येतो.
4. Client आहे म्हणून IP dynamic च पाहिजे असं काही नाही. घरांसाठी dynamic हा फक्त स्वस्त आणि जास्त वापरला जाणारा पर्याय आहे.

8. WiFi आणि mobile data, दोन्ही चालू

का. सगळे दोन्ही चालू ठेवतात. मग phone कोणतं वापरतो?

काय.

1. WiFi connected असेल आणि चालत असेल, तर phone WiFi ला प्राधान्य देतो.
2. WiFi ला internet नसेल, तर phone mobile data वर जातो.
3. फक्त mobile data वर असताना phone ला address mobile company देते. बऱ्याच वेळा हा पण shared public IP मागचा private address असतो (carrier-grade NAT).

9. Mobile hotspot: तुमचा phone router बनतो

का. मित्रासाठी hotspot चालू केला की तुमचा phone अगदी घरच्या router सारखंच काम करतो.

काय.

1. तुमचा phone स्वतःचं WiFi name दाखवतो.
2. जे devices connect होतात त्यांना तो private IPs देतो.
3. त्यांचा traffic तो स्वतःच्या mobile-data address मधून बाहेर पाठवतो, NAT वापरून, घरच्या router सारखाच.
4. तुमच्या मित्राने "cricket score" search केलं, तर website ला तुमच्या phone चा public address दिसतो, मित्राचा private IP नाही.

किती devices? Hotspot फक्त थोडे devices घेतो, साधारण 5 ते 10, phone company ने ठरवलेले. Phone चा CPU, battery आणि RAM खऱ्या router सारखे खूप devices सांभाळायला बनलेले नसतात.

दुसऱ्याच्या hotspot वर privacy. Hotspot वाल्याच्या phone मधून तुमचा सगळा traffic जातो. साध्या HTTP वर तुम्ही जे पाठवता ते तो वाचू शकतो. HTTPS वर content encrypted असतो. हे आपण section 20 मध्ये परत बघू.

10. Ports: IP server पर्यंत नेतो, port app पर्यंत

का. एका server वर एकाच वेळी खूप programs चालतात: website, database, remote-login service. IP फक्त machine पर्यंत नेतो. आतल्या कोणत्या program कडे जायचं ते कोणीतरी सांगायला हवं.

काय. Port म्हणजे 0 ते 65,535 मधला एक number (म्हणजे 65,536 ports), जो operating system network वरच्या program ला देतो.

1. Browser http://3.3.3.3/login.html उघडतो (किंवा https://instagram.com/login.html; हे board वरचं "समजा" उदाहरण).
2. तुम्ही name टाकलं असेल, तर आधी DNS ते name IP मध्ये बदलतं.
3. Request server 3.3.3.3 ला पोहोचते. इथे IP चं काम संपलं.
4. Port number सांगतो की 3.3.3.3 वरच्या कोणत्या program ला request मिळायला हवी.

Building आणि flat. IP म्हणजे building चा पत्ता; port म्हणजे building मधला flat number. Courier ला दोन्ही लागतात.

11. Default ports: 80 आणि 443

का. Browser मध्ये कोणी :80 टाकत नाही, तरी चालतं. Browser तो तुमच्यासाठी लावतो.

काय.

म्हणजे http://3.3.3.3:80 आणि http://3.3.3.3 एकच page उघडतात.

या course मध्ये तुम्ही वापरणार ते common ports:

12. Web server: 80 आणि 443 वर कोण ऐकतं?

का. फक्त port 80 उघडून भागत नाही. त्यावर एखादा program चालू असून ऐकत असला पाहिजे, नाहीतर browser ला काहीच मिळत नाही.

काय. तो program म्हणजे web server. उदाहरणं: Apache, Nginx, Tomcat, IIS, Gunicorn, Uvicorn.

login.html ची request कशी serve होते (Apache):

1. Browser http://3.3.3.3/login.html मागतो.
2. Request 3.3.3.3 च्या port 80 वर पोहोचते.
3. Apache port 80 वर ऐकत असतो.
4. Apache चा default web folder (document root) /var/www/html आहे.
5. Apache /var/www/html/login.html ही file परत पाठवतो.

Amazon Linux वर Nginx चा default web folder /usr/share/nginx/html असतो.

Lab मध्ये तुम्ही हे स्वतः करणार:

1. sudo yum install httpd -y
2. sudo service httpd start
3. तुमचं page /var/www/html/login.html मध्ये ठेवा.
4. Browser मध्ये http://<तुमच्या-server-चा-IP>/login.html उघडा.

13. Port 22 वर SSH: पूर्ण server सांभाळणं

का. Visitors ना फक्त तुमच्या website च्या files लागतात. तुम्हाला, admin ला, पूर्ण server लागतो: software install करणं, folders बनवणं, logs वाचणं.

काय. SSH म्हणजे Secure Shell. तो port 22 वर चालतो आणि तुमच्या laptop वरून server ची command line देतो.

Board वरचं drawing कसं आहे:

1. Server 3.3.3.3 हा एक मोठा box आहे. Website हा त्यातला एक छोटा folder, /var/www/html.
2. Visitors port 80 किंवा 443 मधून येतात आणि फक्त त्या folder पर्यंत पोहोचतात.
3. Admin laptop वर PowerShell उघडतो आणि port 22 वर SSH ने connect होतो.
4. आता admin पूर्ण server च्या आत आहे आणि commands चालवू शकतो, उदाहरण mkdir ravi.

SSH ची जास्त काळजी का घ्यायची.

म्हणून hack झालेला SSH login सगळ्यात धोकादायक. AWS मध्ये त्याला protect करा:

1. Security group मध्ये port 22 फक्त My IP वरून allow करा, सगळीकडून (0.0.0.0/0) नाही.
2. Password नाही, key pair ने login करा.
3. Private key file सांभाळून ठेवा, कधीच कोणाला देऊ नका.

14. URL syntax: protocol म्हणजे कडक नियम

का. Protocol म्हणजे असे नियम जे दोन्ही बाजू अगदी तंतोतंत पाळतात. एक character चुकला की browser ला तुमचं काहीच कळत नाही.

काय. http://3.3.3.3:80/login.html तुकडा तुकडा वाचा:

1. http हा protocol. fttp नाही, htp नाही.
2. :// म्हणजे एक colon आणि दोन slashes.
3. 3.3.3.3 हा server चा IP (किंवा domain name).
4. : IP आणि port वेगळे करतो.
5. 80 हा port.
6. /login.html ही तुम्हाला हवी असलेली file.

15. IP classes A ते E

का. सुरुवातीच्या internet मध्ये IPs ठरलेल्या size च्या blocks मध्ये दिले जायचे, त्यांना classes म्हणतात. IP चा पहिला भाग class सांगतो. ही नावं तुम्हाला interviews मध्ये आणि घरच्या router मध्ये अजून ऐकायला मिळतील.

काय. फक्त IP चा पहिला भाग बघा:

N म्हणजे network भाग (त्या network मधल्या सगळ्या devices साठी सारखा). H म्हणजे host भाग (प्रत्येक device साठी वेगळा).

1. 0.x.x.x reserved आहे, आणि 127.x.x.x class A मध्येच आहे पण loopback साठी reserved आहे (section 19). म्हणून class A hosts 1 ते 126 वापरतात.
2. Normal devices ना फक्त A, B आणि C classes दिले जातात.

उदाहरणं:

आज हे कसं करतात: CIDR. Classes आता इतिहास आहेत. आजचे networks, आणि AWS VPC, CIDR वापरतात: slash नंतरचा number सांगतो की किती bits network भाग आहेत. /8 म्हणजे class A सारखं, /16 class B सारखं, /24 class C सारखं, पण तुम्ही कोणतीही size निवडू शकता, उदाहरण /20.

16. एका network मध्ये किती devices बसतात

का. AWS मध्ये network बनवताना तुम्ही त्याची size निवडता. म्हणून कोणत्या size मध्ये किती devices बसतात ते माहिती पाहिजे.

काय.

1. घरचा router class C सारखं network वापरतो, 192.168.0.x. फक्त शेवटचा भाग बदलतो, 0 ते 255: 256 addresses, 254 usable (.0 network, .255 broadcast).
2. Class B सारख्या network मध्ये शेवटचे दोन भाग बदलतात: 256 × 256 = 65,536 addresses.
3. घरचा router इतक्या devices साठी बनलेला नसतो. मोठी offices आणि malls enterprise network equipment वापरतात.
4. AWS मध्ये /24 subnet ला 256 addresses असतात, आणि AWS प्रत्येक subnet मधले 5 स्वतःकडे ठेवतं, म्हणून तुमच्या servers साठी 251 usable.

17. Private IP ranges, आणि cloud मधलं काम बहुतेक private का

का. Private IP बघितल्या बघितल्या ओळखता आला पाहिजे, कारण AWS मध्ये तुम्ही बनवणार ते जवळपास प्रत्येक server ला private IP असणार.

काय. हे तीन ranges private आहेत (RFC 1918). बाकी सगळे, reserved blocks सोडून, public आहेत आणि ISPs आणि cloud providers मधून दिले जातात.

लक्षात ठेवा: 172.15.0.1 आणि 172.32.0.1 private नाहीत. फक्त 172.16 ते 172.31.

मोठं app हे कसं वापरतं. समजा Instagram सारखं app 100,000 servers वर चालतं (हा शिकण्यासाठी "समजा" number आहे):

1. फक्त समोरचे servers आणि load balancers public IPs घेऊन internet कडे तोंड करून असतात.
2. App servers आणि databases एकमेकांशी private IPs वर बोलतात.
3. AWS मध्ये हेच VPC बनतं: public subnets (समोरचा दरवाजा) आणि private subnets (बाकी सगळं).

18. IP addresses कोण वाटतं?

का. प्रत्येक देशाने किंवा company ने मनाला येईल तो IP घेतला असता, तर दोन machines ना एकच address मिळाला असता आणि internet बिघडलं असतं.

काय. साखळी अशी आहे:

1. IANA पूर्ण जगाचा IP address space सांभाळतं.
2. IANA मोठे blocks पाच regional registries ना देतं. भारत आणि Asia-Pacific साठी ते APNIC आहे.
3. APNIC ISPs आणि cloud providers ना blocks देतं (Jio, Airtel, AWS आणि इतर).
4. ISP त्याच्या block मधला एक IP तुमच्या router ला किंवा phone ला देतो.
5. Registries कडचे IPv4 संपलेत, म्हणून आता IPv4 blocks companies मध्ये transfer market वर विकत घेतले आणि विकले पण जातात.

IP वरून location कळतं का? IP मधले numbers ISP, राज्य किंवा जिल्हा सांगत नाहीत. पण कोणत्या ISP ला कोणता block मिळाला हे registries नोंदवतात, म्हणून location services पूर्ण blocks ला साधारण शहर आणि ISP शी जोडतात. म्हणून तुमच्या public IP वरून तुम्ही साधारण कुठे आहात आणि कोणता ISP वापरता हे कळू शकतं.

19. Loopback आणि localhost: 127.0.0.1

का. एकाच server वर programs ना एकमेकांशी बोलावं लागतं: web server PHP शी, PHP database शी. हे internet वर बाहेर पाठवून परत आणणं slow आणि unsafe झालं असतं.

काय. पूर्ण 127.0.0.0 ते 127.255.255.255 range म्हणजे loopback: तिथे पाठवलेला traffic machine च्या बाहेर कधीच जात नाही. सगळे 127.0.0.1 वापरतात, आणि त्याचं नाव localhost.

एका server वर हे कसं चालतं (board वरचं drawing):

1. Visitor port 80 वर Nginx पर्यंत पोहोचतो.
2. Nginx PHP चं काम 127.0.0.1:9000 वरच्या php-fpm कडे देतो. (Amazon Linux वर php-fpm port 9000 ऐवजी socket file वापरू शकतो; idea तीच आहे.)
3. php-fpm 127.0.0.1:3306 वरच्या MySQL ला विचारतो.
4. हे सगळं server च्या आतच राहतं. IP एकच, ports वेगळे.
5. 127.0.0.2 किंवा 127.0.0.3 पण वापरता येतात, पण साधारण सगळे 127.0.0.1 वापरतात आणि programs ports ने वेगळे करतात.

तुमच्या server वर try करा: curl http://localhost तुमचा web server host करत असलेलं page दाखवतो, internet मधून न जाता.

20. HTTP vs HTTPS: दुसऱ्यांना काय दिसतं

का. दुसऱ्याच्या hotspot वर किंवा cafe च्या WiFi वर तुमचं प्रत्येक packet त्यांच्या device मधून जातं. त्यांना काय वाचता येईल ते HTTP की HTTPS यावर ठरतं.

काय.

उदाहरण. तुम्ही cafe च्या WiFi वर एका site वर login करता.

1. http://example.com वर तुमचं username आणि password plain text म्हणून जातात. WiFi वाला ते वाचू शकतो.
2. https://example.com वर तेच login encrypted जातं. WiFi वाल्याला फक्त गोंधळलेला data दिसतो.
3. Payment आणि shopping apps (PhonePe, Paytm, Flipkart, Amazon) HTTPS वापरतात, म्हणून public WiFi आधीपेक्षा खूप safe आहे. तरी काळजी घ्या.

21. Mall मधलं free WiFi: पैसे कोण भरतंय?

HTTPS असलं तरी free WiFi वाल्याला काय दिसतं:

1. प्रत्येक packet चे From आणि To IPs, कारण ते पोहोचवायला router ला ते लागतात.
2. तुम्ही कोणत्या sites वर जाता, मुख्यतः तुमच्या DNS lookups मधून आणि HTTPS connection च्या सुरुवातीला browser पाठवतो त्या site name मधून.
3. तुम्ही कधी आणि किती वापरता.

HTTPS असताना त्यांना काय दिसत नाही: तुमचे messages, passwords आणि page चा content.

फक्त IP वरून app नेहमी कळत नाही, कारण खूप sites एकच मोठे content-delivery servers share करतात. धडा तोच: free WiFi ला तुम्ही कोणत्या sites वर गेलात ते दिसतं, तुम्ही काय पाठवलं ते नाही.

22. तुमच्या स्वतःच्या phone चा traffic बघा

का. स्वतःचे packets बघितले की आजच्या सगळ्या ideas खऱ्या वाटतात.

काय. Android वरचे packet-capture apps (उदाहरण "PCAPdroid" किंवा जुने "Packet Capture" apps) तुमच्या phone वर एक local VPN बनवतात आणि तुमच्या स्वतःच्या phone चे connections दाखवतात: कोणतं app कोणत्या server शी, कोणत्या port वर बोलतंय.

1. तुमच्या स्वतःच्या phone वर Play Store मधून packet-capture app install करा.
2. Capture सुरू करा.
3. काही apps उघडा.
4. प्रत्येक app कोणते IPs आणि ports वापरतं, आणि कोणते connections HTTP आहेत आणि कोणते HTTPS, ते बघा.

हे फक्त तुमच्या स्वतःच्या phone वर वापरा. दुसऱ्यांच्या परवानगीशिवाय त्यांचा traffic बघणं बरोबर नाही.

23. IP चा प्रत्येक भाग 255 वर का थांबतो: binary

का. मागच्या class पासून आपण म्हणतोय "कोणताच भाग 255 च्या वर जात नाही". आज का ते बघूया.

काय. माणसं decimal मध्ये मोजतात (0 ते 9). Machines ना फक्त binary कळते: 0 आणि 1. म्हणून प्रत्येक IP binary मध्ये store होतो.

Board वरचा प्रश्न: "Kiti zero use karu?" (किती zero वापरू?) Students नी 4, 8, 16, 32 असे अंदाज केले. उत्तर: प्रत्येक भागासाठी 8 bits (8 binary digits). 8 bits = 1 byte.

1. 0.0.0.0 binary मध्ये 00000000.00000000.00000000.00000000.
2. पुढचा IP, 0.0.0.1, म्हणजे 00000000.00000000.00000000.00000001.
3. IPv4 address म्हणजे 4 भाग × 8 bits = 32 bits.

Binary मध्ये मोजणं, 0 ते 15:

8 bits मधला सगळ्यात मोठा number. आठही bits मध्ये 1 भरा: 11111111. प्रत्येक जागेची एक value असते, उजवीकडून सुरू करून: 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128.

128 + 64 + 32 + 16 + 8 + 4 + 2 + 1 = 255

म्हणजे:

1. एका भागात 8 bits, म्हणून त्यात 0 (00000000) ते 255 (11111111) बसतात.
2. 256 binary मध्ये 100000000. त्याला 9 वा bit लागतो, जो IPv4 च्या भागात नसतो.
3. म्हणूनच 256.0.7.8 कधीच IP address नसतो.

24. Homework: घरी try करा

Recap

समजलं का? आज रात्री hotspot चा "my IP" test करा. कळेल तुम्हाला, हळूहळू कळेल. पुढच्या class मध्ये अजून खोलात जाऊ.

Ravindra Bagale, trainer: linkedin.com/in/ravindra-bagale. Board वरचे सगळे IPs शिकण्यासाठीचे dummy numbers आहेत. Instagram 100,000 servers वर हे "समजा" उदाहरण आहे, Instagram बद्दलचं fact नाही.