Amazon EFS म्हणजे काय? Shared File Storage — EBS आणि S3 सोबत तुलना
EBS = एका laptop ला चिकटलेली USB. S3 = नावाने files ठेवणारा locker. EFS = shared office drive — अनेक EC2 एकाच वेळी NFS ने.
या chapter मध्ये तुम्ही काय शिकाल
- EFS काय आणि shared files का
- EFS vs EBS vs S3 table
- Performance/throughput modes
- Cost आणि EFS कधी नको
1. रोजचं उदाहरण
हे का लागतं?
दोन EC2 वर WordPress — wp-content/uploads share. EBS दोघांना RW कठीण. S3 ला code बदल. EFS = दोन्हीवर सामान्य folder.
हे काय आहे?
Amazon EFS = managed NFSv4. Files वाढल्या/कमी झाल्यावर size बदलते. अनेक AZ mounts सामान्य.
2. EFS vs EBS vs S3
| Need | Pick | का |
|---|---|---|
| एक EC2 boot/DB disk | EBS | Low latency block |
| अनेक EC2ंना POSIX + locks | EFS | NFS shared |
| Images, backups, static, lake | S3 | Object; मोठ्या scale ला स्वस्त |
| Lambda ला shared /mnt | EFS + Lambda | मोठ्या deps साठी |
3. Interview modes
- Regional (default): multi-AZ — हे वापरा.
- General Purpose vs Max I/O.
- Bursting / Elastic / Provisioned.
- Standard आणि IA lifecycle.
Ravindra Bagale's Tip
Shared folders साठी EFS उत्तम; high-IOPS DB साठी वाईट. MySQL data EBS/Aurora वर.
4. Cost
GB stored + throughput. रिकाम्या lab EFS लाही थोडं bill — delete करा. Cross-AZ mount = data transfer; शक्य तो same AZ.
5. Interview
प्र. Protocol?
NFSv4.
प्र. EBS multi-attach vs EFS?
EBS limited; EFS many clients.
प्र. WordPress: S3 vs EFS?
S3 = plugin; EFS = plain mount.
प्र. Lambda + EFS?
हो — mount path.
प्र. Encryption?
TLS + KMS at rest.
घरी करून बघा
- तीन EFS apps, तीन S3 apps लिहा.
- पुढचा lab: EC2 वर EFS mount.
थोडक्यात सांगायचं तर
- EFS = shared NFS.
- EBS=disks; S3=objects; EFS=folders.
- CMS uploads, shared homes.
- Unused EFS delete.
सराव Tasks
Shivneri Schools हा जुन्नर मधला शिक्षण व्यवसाय आहे. Kavita Shinde त्यांचं IT व cloud काम पाहतात. त्यांचे पैसे INR मध्ये मोजले जातात आणि AWS resources ap-south-1 Region मध्ये चालतात. खालच्या tasks मध्ये तुम्ही या lesson मध्ये शिकलेलं वापरून त्यांची खरी कामं करता. सगळी नावं, account IDs, IP addresses व numbers सरावासाठी काल्पनिक आहेत.
0 / 10
सोपं /16 मध्ये किती addresses?
का: VPC size ठरवायला ही संख्या लागते.
काय करायचं: Shivneri Schools चा VPC 10.64.0.0/16. एकूण किती IP addresses?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
सोपं SSH चा port
का: Security group rules ला योग्य port हवा.
काय करायचं: SSH साठी security group ने कोणता TCP port उघडावा?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
सोपं तुम्ही कुठे आहात ते पाहा
का: काही copy किंवा delete करण्याआधी तुम्ही कोणत्या folder मध्ये आहात हे माहीत हवं.
काय करायचं: Kavita Shinde Shivneri Schools च्या server वर login झाले आहेत, पण terminal कोणत्या folder मध्ये आहे ते माहीत नाही. सध्याच्या folder चा path दाखवा.
- हे काम करणारा Linux command शोधा.
- Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
- File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
- System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.
सोपं एका bucket ला read-only access
का: Least privilege: कामाला लागणारे actions व bucket च द्या.
काय करायचं: User ला फक्त shivnerischool-data bucket मधले objects वाचू (s3:GetObject) देणारी identity policy लिहा.
- { "Version": "2012-10-17", "Statement": [ ... ] } ने सुरू करा.
- प्रत्येक statement मध्ये Effect, Action व Resource लिहा.
- Task ला लागेल तेवढंच द्या (least privilege).
- Double quotes व commas नीट वापरा. Check answer दाबा.
सोपं सर्व files details सह दाखवा
का: Hidden files (उदा. .env), sizes व owners योग्य options नेच दिसतात.
काय करायचं: /var/www/shivnerischool मधल्या hidden files सह सगळ्या files ची long listing दाखवा.
- हे काम करणारा Linux command शोधा.
- Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
- File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
- System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.
मध्यम EFS file system बनवा
का: EFS म्हणजे अनेक servers एकदम mount करू शकतात असं shared storage.
काय करायचं: Creation token shivnerischool-shared सह encrypted EFS file system बनवा.
- Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
- aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
- प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
- Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.
मध्यम Storage खर्च
का: Storage per GB-month.
काय करायचं: S3 Standard मध्ये 500 GB, USD 0.023 per GB-month. Monthly खर्च USD?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
मध्यम AWS /24 subnet मधले usable IPs
का: AWS प्रत्येक subnet मध्ये 5 addresses राखून ठेवतो.
काय करायचं: AWS वर 10.64.1.0/24 subnet मध्ये Shivneri Schools servers साठी किती addresses वापरू शकतो?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
अवघड Mount target बनवा
का: Subnet मधले servers त्या AZ मधल्या mount target ने EFS ला पोचतात.
काय करायचं: fs-0abc1234 साठी subnet subnet-0103da55255dbb1 मध्ये security group sg-0103c655255c4c3b2 सह mount target बनवा.
- Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
- aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
- प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
- Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.
अवघड S3 lifecycle rule (JSON)
का: जुन्या files आपोआप स्वस्त storage मध्ये.
काय करायचं: Lifecycle JSON: एक Enabled rule, prefix logs/, 90 दिवसांनी GLACIER.
- Task मधल्या top-level keys पासून सुरू करा.
- Child keys 2 spaces ने indent करा (tabs नकोत).
- प्रत्येक property मध्ये task मधली value भरा.
- Check answer दाबा. Keys चा क्रम महत्त्वाचा नाही.
उजळणी, तुलना आणि मुलाखत cards
हा lesson काही मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR हा lesson उघडतो.
अजून cards: Ravi Sir's Cards.