Amazon Linux (EC2) वर LAMP Stack कसा Install करायचा

By Ravindra Bagale, trainer · LinkedIn · Last updated: 18 October 2026

1. का: static sites विरुद्ध dynamic sites

का. आत्तापर्यंत प्रत्येक site सगळ्यांना त्याच files पाठवत होती. Instagram सारखी apps प्रत्येक visitor साठी वेगळं page बनवतात, आणि त्यासाठी server वर जास्त software लागतं.

आत्तापर्यंत आपण Apache आणि Nginx वर static websites host केल्या, domain जोडला, Elastic IP ने IP fix केला आणि AMI ने server चा backup घेतला. पुढची पायरी म्हणजे dynamic website.

Static म्हणजे काय? Static site फक्त browser ला समजणाऱ्या files ची बनलेली असते: HTML, CSS, JavaScript आणि images. Server फक्त files पाठवतो, आणि प्रत्येक visitor ला तेच page मिळतं. Apache किंवा Nginx सारखा web server पुरेसा.

Dynamic म्हणजे काय? Dynamic site server-side code (PHP, Python, Java, Node.js) चालवते आणि database वाचते, त्यामुळे ती प्रत्येक visitor साठी वेगळं page बनवू शकते.

Example 1, step by step. समजा आपण Instagram आहोत.

1. तुम्ही login करता. Server तुमचं user name आणि password database शी जुळवून बघतो.
2. Server-side code तुम्ही कोणाला follow करता आणि तुम्हाला काय आवडतं ते बघतो.
3. तो तुमचा feed बनवतो: तुमच्यासाठी cricket आणि food posts, तुमच्या मित्रासाठी travel आणि music posts.
4. तुम्ही दोघं तोच address उघडता, पण प्रत्येकाला आत्ता, फक्त त्याच्यासाठी बनलेलं page मिळतं.

हे fixed HTML files ने शक्य नाही. Server वर चालणारी language आणि database लागतो.

2. काय: LAMP आणि LEMP

का. Job posts आणि tutorials LAMP आणि LEMP म्हणतात पण समजावत नाहीत. चार अक्षरं माहीत असली की नेमकं काय install करायचं ते कळतं.

Stack म्हणजे website चालवायला एकत्र काम करणाऱ्या software चा set. PHP websites साठी दोन classic stacks:

1. LAMP = Linux + Apache + MySQL किंवा MariaDB + PHP.
2. LEMP = Linux + Nginx (उच्चार "Engine-x", म्हणून E) + MySQL किंवा MariaDB + PHP.

फरक फक्त web server चा. या chapter मध्ये आपण Amazon Linux वर LAMP बनवतो; Ubuntu आणि LEMP पुढच्या chapter मध्ये.

MariaDB का? MariaDB हा MySQL चा community fork आहे, MySQL च्या original developers नी सुरू केलेला. तो drop-in replacement म्हणून चालतो: त्याच commands आणि तेच SQL, त्यामुळे MySQL साठी लिहिलेलं PHP app त्यावर चालतं. Amazon Linux च्या स्वतःच्या repositories मध्ये MariaDB आहे, म्हणून आपण तोच install करतो.

PHP का? ते open source आहे आणि web चा मोठा भाग, WordPress sites सकट, त्यावर चालतो. हीच idea Python, Java किंवा Node.js सोबतही चालते; फक्त "P" बदलतो.

3. Browser PHP का चालवू शकत नाही

का. Browser ला फक्त HTML, CSS आणि JavaScript समजतं. Web server ने .php file जशीच्या तशी पाठवली तर browser ला तिचं काय करायचं कळत नाही: तो code text म्हणून दाखवतो किंवा file सरळ download करतो. तुमचा PHP कधीच चालत नाही.

Fix काय: php-fpm. php-fpm (PHP FastCGI Process Manager) ही web server साठी PHP code चालवणारी service आहे. Apache स्वतः PHP चालवत नाही; तो .php requests php-fpm कडे देतो आणि php-fpm जे परत देतो ते पाठवतो.

Example 2, step by step: http://PUBLIC_IP/index.php उघडणं

1. Browser server ला port 80 वर request पाठवतो.
2. Apache ती घेतो आणि file .php ने संपते हे बघतो.
3. Apache request php-fpm कडे देतो.
4. php-fpm PHP code चालवतो. Code ला data लागला (login, feed) तर तो MariaDB कडे मागतो.
5. Code चा output साधं HTML असतं. php-fpm ते Apache ला परत देतो.
6. Apache ते HTML browser ला पाठवतो. Browser ला PHP ची एकही line दिसत नाही.

index.html साठी रस्ता छोटा: Apache file स्वतः पाठवतो, php-fpm मध्ये येतच नाही.

4. कसं: Apache, MariaDB आणि PHP install करा

का. Dynamic site ला तिन्ही भाग लागतात: web server, database आणि language runtime. एक नसला तर रिकामं page किंवा download होणारी .php file मिळते.

SSH (22) तुमच्या IP वरून आणि HTTP (80) allow करणारा security group असलेला Amazon Linux EC2 server launch करा. SSH ने connect करा, मग तिन्ही packages एकेक करून install करा.

Step 1. Apache. Amazon Linux वर Apache च्या package चं नाव httpd आहे.

sudo yum install httpd -y

Step 2. MariaDB.

sudo yum install mariadb105-server -y

-server का? फक्त mariadb105 package ने फक्त client मिळतो, म्हणजे दुसरीकडच्या database ला connect होणारी mysql command. -server package स्वतः database server install करतो, data store करणारी service. Website ला server लागतो. (105 म्हणजे MariaDB version 10.5.)

Step 3. PHP.

sudo yum install php -y

हे Amazon Linux सध्या देत असलेलं PHP version php-fpm सकट install करतं.

Package चं नाव कसं शोधायचं? लक्षात ठेवायची गरज नाही.

1. आधी guess करा. Package चं नाव बहुतेक software च्याच नावाचं असतं, उदा. php.
2. Tab completion. sudo yum install mariadb type करून Tab दोनदा दाबा. Shell जुळणारे packages दाखवतो, जसे mariadb105 आणि mariadb105-server.
3. Search. sudo yum search php (किंवा sudo yum search mariadb) चालवा, तो शब्द असलेले सगळे packages दिसतात.

5. Services start करा, मग सगळं install झाल्यावर restart करा

का. Install केलेलं software चालू होईपर्यंत काहीच करत नाही. शेवटचा restart Apache ला PHP उचलायला लावतो, जो Apache start झाल्यावर install झाला.

Step 1. प्रत्येक service start करा.

sudo service httpd start
sudo service mariadb start
sudo service php-fpm start

Amazon Linux वर service काम systemctl कडे देतो; Redirecting to /bin/systemctl start httpd.service अशी line दिसते.

Step 2. सगळं install झाल्यावर restart करा.

sudo service php-fpm restart
sudo service mariadb restart
sudo service httpd restart

Restart का? तुम्ही Apache PHP च्या आधी install आणि start केला असेल, तर Apache ने configuration वाचलं तेव्हा PHP ची settings file (/etc/httpd/conf.d/php.conf, .php php-fpm कडे पाठवणारा rule) अजून अस्तित्वातच नव्हती. Apache तो folder फक्त start होतानाच वाचतो. Restart केल्यावर PHP चा rule load होतो. आधी php-fpm restart करा, Apache शेवटी.

6. Test pages: index.html आणि phpinfo() page

का. दोन छोटी pages प्रॉब्लेम वेगळे करतात: index.html चाललं आणि index.php नाही, तर Apache ठीक आहे आणि प्रॉब्लेम PHP मध्ये.

Amazon Linux वर Apache चा web root /var/www/html आहे. तिथे एक HTML page आणि एक PHP page बनवा.

Step 1. Web root मध्ये जा:

cd /var/www/html

Step 2. HTML test page बनवा (folder root चा आहे, म्हणून sudo):

sudo nano index.html

html page type करा, Ctrl+O, Enter ने save करा आणि Ctrl+X ने बाहेर पडा.

Step 3. PHP test page बनवा:

sudo nano index.php

ही line अगदी अशीच type करा, <?php नंतर space ठेवून:

<?php phpinfo(); ?>

Step 4. Browser मध्ये http://PUBLIC_IP/index.html उघडा. html page दिसतं. Apache चालतोय.

Step 5. http://PUBLIC_IP/index.php उघडा. PHP information page दिसतं: PHP version, आणि Server API: FPM/FastCGI, म्हणजे Apache PHP php-fpm कडे देतोय हे सिद्ध.

आधी phpinfo का? ही baseline test आहे. phpinfo() चाललं तर Linux, Apache, php-fpm आणि PHP सगळं ठीक आहे. त्यानंतर खरं application fail झालं, तर problem application मध्ये आहे (उदा. ते जुन्या PHP version साठी लिहिलेलं आहे), server मध्ये नाही. ही test नसेल तर सगळे server ला दोष देतात.

7. सगळं एका line मध्ये install करा

का. कमी commands म्हणजे एखादी विसरायची शक्यता कमी, आणि पुढच्या section मधल्या script कडे हे पहिलं पाऊल.

yum install एकाच वेळी अनेक package names घेतो, म्हणून section 4 च्या steps 1 ते 3 ची एक command होते:

sudo yum install httpd mariadb105-server php -y

Start commands पण ; ने वेगळ्या करून एका line मध्ये बसतात:

sudo service mariadb start; sudo service php-fpm start; sudo service httpd start

8. Automate करा: lamp.sh script

का. हा stack तुम्ही परत परत बनवणार: practice साठी, प्रत्येक नवीन project साठी, प्रत्येक नवीन server साठी. दर वेळी दहा commands type करणं हळू आहे आणि चुका होतात. त्या एका shell script मध्ये टाका आणि एकच file चालवा.

8.1 Script nano वापरू शकत नाही: sudo tee ने files लिहा

Section 6 मध्ये आपण test pages nano मध्ये type केली. Script nano मध्ये type करू शकत नाही; तिला स्वतःहून files लिहिणाऱ्या commands लागतात. पहिली idea म्हणजे redirect:

sudo echo "html page" > index.html

हे Permission denied ने fail होतं. का? sudo फक्त echo ला root म्हणून चालवतो. > redirect तुमचा स्वतःचा shell करतो, ec2-user म्हणून, sudo सुरू व्हायच्या आधीच, आणि ec2-user ला /var/www/html मध्ये लिहिता येत नाही.

Fix म्हणजे tee. tee pipe मधून text वाचतो आणि file मध्ये लिहितो, आणि तो root म्हणून चालू शकतो:

echo "html page" | sudo tee index.html

1. echo text print करतो.
2. Pipe | तो tee कडे देतो.
3. sudo tee index.html root म्हणून चालतो आणि file लिहितो. (तो text screen वर पण print करतो; शांत हवं असेल तर शेवटी > /dev/null जोडा.)

tee file overwrite करतो. त्याऐवजी शेवटी line जोडायची असेल तर tee -a वापरा:

echo "second line" | sudo tee -a index.html

8.2 Script लिहा

Step 1. तुमच्या home folder मध्ये जाऊन नवीन file उघडा:

cd ~
nano lamp.sh

Step 2. Script type करा:

#!/bin/bash
sudo yum update -y
sudo yum install httpd mariadb105-server php -y
sudo service mariadb start
sudo service php-fpm start
sudo service httpd restart
cd /var/www/html
sudo touch index.html index.php
echo "html page" | sudo tee index.html
echo "<?php phpinfo(); ?>" | sudo tee index.php

Save करून बाहेर पडा (Ctrl+O, Enter, Ctrl+X).

प्रत्येक भाग काय करतो:

1. #!/bin/bash script कोणता program चालवणार ते सांगतो.
2. sudo yum update -y install असलेले सगळे packages आधी update करतो. प्रत्येक automation script अशीच सुरू करा, म्हणजे current software वर बांधकाम होईल. (Ubuntu वर जोडी आहे sudo apt-get update, जो package list refresh करतो, मग sudo apt-get upgrade -y.)
3. Section 7 मधलं one-line install.
4. MariaDB आणि php-fpm आधी start होतात, आणि Apache शेवटी restart होतो, म्हणजे तो नेहमी PHP चा config load करतो. restart बंद असलेली service start पण करतो, म्हणून script परत चालवली तरी safe.
5. cd /var/www/html web root मध्ये नेतो.
6. sudo touch दोन रिकाम्या files बनवतो (tee त्या तशाही बनवेल).
7. दोन tee lines test pages root म्हणून लिहितात, बरोबर <?php phpinfo(); ?> सह.

सगळीकडे -y का? -y नसेल तर yum थांबतो आणि Is this ok [y/N]: विचारतो. उत्तर द्यायला कोणी नसतं, म्हणून script कायमची थांबून राहते.

Home folder का, /var/www/html का नाही? Web root मधलं सगळं browser मधून उघडता येतं. lamp.sh तिथे असती तर कोणीही http://PUBLIC_IP/lamp.sh type करून तुमची script वाचू शकला असता. Scripts ~ मध्ये ठेवा (इथे /home/ec2-user).

8.3 Executable करा आणि चालवा

Step 1. File ला execute permission द्या:

chmod +x lamp.sh

Step 2. Home folder मधून चालवा:

./lamp.sh

(bash lamp.sh पण चालतं, chmod +x शिवायसुद्धा.)

Step 3. Output बघा. Packages install होतात, services start होतात, आणि दोन tee lines तुमच्या pages चा content दाखवतात. Error ने थांबली तर नेहमीची कारणं: sudo राहिला, package नावात typo, किंवा चुकीच्या folder मधून चालवली.

Example 3: fresh server वर पूर्ण प्रक्रिया.

1. नवीन Amazon Linux server launch करा (HTTP आणि SSH allow) आणि connect करा.
2. nano lamp.sh, script paste करा, save करा.
3. chmod +x lamp.sh, मग ./lamp.sh.
4. http://PUBLIC_IP/index.php उघडा. phpinfo page दिसतं. काही मिनिटांत पूर्ण LAMP server, typing च्या चुकांशिवाय.

9. Server वरूनच test करा: curl आणि status

का. Browser नेहमी उघडता येत नाही, उदाहरणार्थ script मध्ये किंवा security group तयार नसताना. curl आणि status stack आतून तपासतात.

दर वेळी browser लागत नाही. SSH session मधून:

Step 1. Apache कडे HTML page मागा:

curl http://localhost/index.html

html page print होतं.

Step 2. PHP page मागा:

curl http://localhost/index.php

PHP Version असलेलं मोठं HTML page print होतं. त्याऐवजी raw <?php phpinfo(); ?> line दिसली तर PHP चालत नाहीये (section 10.3).

Step 3. प्रत्येक service check करा:

sudo service httpd status
sudo service mariadb status
sudo service php-fpm status

हिरव्या रंगात active (running) बघा. Status screen मधून बाहेर पडायला q दाबा.

localhost server ला आतून test करतो. curl localhost चाललं पण browser नाही, तर security group मध्ये HTTP (80) allow आहे का आणि तुम्ही https:// नाही तर http:// वापरलंय का ते check करा.

10. Troubleshooting: तुम्हाला भेटणारे तीन problems

10.1 Apache start होत नाही: port 80 आधीच घेतलेला

Symptom. sudo service httpd start लाल रंगात print करतो: Job for httpd.service failed because the control process exited with error code.

कारण. Port 80 वर एकच program listen करू शकतो. या server वर आधीच्या lab मधला Nginx अजून चालू होता आणि त्याने port धरून ठेवला होता.

Fix, step by step:

1. Details वाचा: sudo systemctl status httpd. Address already in use शोधा.
2. Port 80 कोणाकडे आहे ते बघा: sudo ss -tlnp | grep :80. nginx दिसतो.
3. दुसरा web server stop करा: sudo service nginx stop.
4. Apache परत start करा: sudo service httpd start.
5. पुढच्या boot ला Nginx ने port घेऊ नये म्हणून: sudo systemctl disable nginx.

10.2 index.php रिकामं page दाखवतं

Symptom. index.html चालतं, पण index.php रिकामं पांढरं page दाखवतं.

Fix, step by step:

1. Page वर right-click, View Page Source.
2. Source मध्ये PHP ची line जशीच्या तशी दिसते, उदा. <?phpphpinfo(); ?>. PHP code browser पर्यंत पोचला, म्हणजे तो कधी चाललाच नाही.
3. Typo शोधा: <?php नंतर space नाही. PHP त्याचा opening tag <?php फक्त नंतर space किंवा नवीन line असेल तरच ओळखतो, म्हणून त्याने पूर्ण line साधा text समजली, आणि browser ने ती अनोळखी tag म्हणून लपवली.
4. File fix करा: echo "<?php phpinfo(); ?>" | sudo tee /var/www/html/index.php
5. Refresh करा. phpinfo page दिसतं.

धडा: page रिकामं असेल तर आधी View Source. Server ने खरंच काय पाठवलं ते त्यात दिसतं.

10.3 PHP code text म्हणून दिसतो (किंवा download होतो)

Symptom. http://PUBLIC_IP/index.php screen वर <?php phpinfo(); ?> दाखवतं, किंवा browser file download करतो. curl localhost/index.php पण तीच raw line print करतो.

कारण. Apache .php file php-fpm कडे न देता जशीच्या तशी पाठवतोय. बहुतेक वेळा php-fpm चालू नसतो, किंवा Apache PHP install होण्याआधी start झाला आणि त्याने PHP चा config कधी load केलाच नाही.

Amazon Linux वर fix:

1. php-fpm check करा: sudo service php-fpm status. Install नसेल तर sudo yum install php -y.

2. आधी php-fpm, मग Apache restart करा, याच क्रमाने:

   sudo service php-fpm restart
   sudo service httpd restart
   

3. Ctrl+F5 ने refresh करा (browser ने जुनं उत्तर cache केलं असू शकतं).

sudo a2enmod proxy_fcgi setenvif
sudo a2enconf php8.x-fpm
sudo service apache2 restart

Tip: अडकलात तर नेमका symptom लिहा ("index.html चालतं, index.php code दाखवतं") आणि तुमची script search engine किंवा AI assistant मध्ये paste करा. नेमक्या symptom ला नेमकं उत्तर मिळतं.

11. Clean up: न वापरलेलं stop करा

का. LAMP server दिवसभर database आणि तीन services चालवतो. काम संपल्यावर stop केल्याने free-tier hours वाचतात.

चालू instance ला कोणी visit करो वा न करो, दर तासाला पैसे लागतात.

1. EC2 console मध्ये वरचा region selector check करा. दुसऱ्या region मध्ये launch केलेला server या list मध्ये दिसत नाही; तो शोधायला region बदला.
2. आता नको असलेले सगळे test servers select करा, Instance state > Stop instance.
3. परत कधीच न लागणारे servers terminate करा (set-up ठेवायचं असेल तर आधी AMI बनवून).

12. पूर्ण flow एका page वर

1. Static = सगळ्यांना त्याच files; dynamic = server-side code + database, प्रत्येक visitor चं page.
2. LAMP = Linux, Apache, MySQL/MariaDB, PHP. LEMP मध्ये Apache च्या जागी Nginx.
3. Browser PHP चालवू शकत नाही: Apache .php php-fpm कडे देतो, तो HTML परत देतो.
4. sudo yum install httpd mariadb105-server php -y (-server = स्वतः database server).
5. httpd, mariadb, php-fpm start करा; सगळं install झाल्यावर restart (आधी php-fpm, Apache शेवटी).
6. /var/www/html मध्ये index.html आणि <?php phpinfo(); ?> ने test करा.
7. ~/lamp.sh मध्ये automate करा: आधी update, सगळीकडे -y, echo ... | sudo tee ने files लिहा.
8. chmod +x lamp.sh, ./lamp.sh, मग curl localhost आणि service ... status.
9. Port 80 घेतलेला: Nginx stop करा. रिकामं page: View Source, typo fix करा. PHP text म्हणून: आधी php-fpm, मग httpd restart.
10. न वापरलेले servers stop करा.

13. Hands-on lab: LAMP server बनवा आणि तपासा

हा lab का. Dynamic site static पेक्षा जास्त ठिकाणी बिघडते. हा lab stack install करतो, प्रत्येक service start करतो, आणि HTML व PHP वेगवेगळे तपासतो, म्हणजे काही fail झालं तर कोणता भाग जबाबदार ते कळतं.

1. एका ओळीत तिन्ही install करा
   • Command: sudo yum install httpd mariadb105-server php -y
   • काय दिसेल: Download च्या ओळी, मग Complete!.
   • Check करा: httpd -v, mysql --version आणि php -v प्रत्येक एक version print करतात.
   • का: yum एकदम अनेक packages घेतो. Amazon Linux 2023 वर MariaDB server चं package mariadb105-server; php सोबत php-fpm येतो.
2. Services start करा
   • Command: sudo service mariadb start; sudo service php-fpm start; sudo service httpd restart
   • काय दिसेल: तीन Redirecting to /bin/systemctl ... ओळी.
   • Check करा: sudo service httpd status मध्ये active (running); mariadb आणि php-fpm साठीही तेच.
   • का: आधी database आणि PHP, शेवटी Apache, म्हणजे Apache आधीच चालू असलेल्या PHP शी जोडला जातो.
3. Boot ला start होतील असं करा
   • Command: sudo systemctl enable httpd mariadb php-fpm
   • काय दिसेल: तीन Created symlink ... ओळी.
   • Check करा: systemctl is-enabled httpd mariadb php-fpm तीन वेळा enabled print करतो.
   • का: start पुढच्या reboot पर्यंतच. enable शिवाय प्रत्येक stop आणि start नंतर site बंद.
4. HTML test page लिहा
   • Command: echo "<h1>HTML works</h1>" | sudo tee /var/www/html/index.html
   • काय दिसेल: <h1>HTML works</h1>
   • Check करा: curl http://localhost → <h1>HTML works</h1>
   • का: sudo echo ... > file fail होतो, कारण redirect ec2-user म्हणून चालतो. sudo tee मध्ये pipe केल्याने root म्हणून लिहिलं जातं.
5. PHP test page लिहा
   • Command: echo "<?php phpinfo(); ?>" | sudo tee /var/www/html/index.php
   • काय दिसेल: <?php phpinfo(); ?>
   • Check करा: curl -s http://localhost/index.php | grep -m1 "PHP Version" PHP version असलेली ओळ print करतो.
   • का: त्याऐवजी कच्चा <?php text परत आला, तर PHP चालू नाही: php-fpm start करा आणि Apache restart करा.
6. दोन्ही pages browser मध्ये उघडा
   • करा: Security group मध्ये HTTP (80) allow करा, मग http://PUBLIC_IP/ आणि http://PUBLIC_IP/index.php उघडा.
   • काय दिसेल: HTML works, मग जांभळ्या-राखाडी रंगाचं PHP information page.
   • Check करा: PHP page मध्ये Server API: FPM/FastCGI दिसतं.
   • का: Browser test बाहेरचा रस्ताही चालतो हे सिद्ध करतो. FPM/FastCGI दाखवतं की Apache PHP php-fpm कडे देतो, वरच्या diagram प्रमाणे.
7. phpinfo काढा आणि stop करा
   • Command: sudo rm /var/www/html/index.php
   • काय दिसेल: काहीच नाही.
   • Check करा: http://PUBLIC_IP/index.php आता 404 देतं. Instance stop करा.
   • का: phpinfo() तुमच्या server चे versions आणि paths कोणालाही दाखवतो, ज्याचा attackers ना फायदा होतो. Test पास झाली की ते delete करा.

14. Try at home

Recap

झटपट उजळणी cards

हा lesson दोन मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR त्याचा lesson उघडतो.

अजून cards: Ravi Sir's Cards.