Linux Signals आणि kill Command: kill, pkill, killall, SIGTERM vs SIGKILL आणि trap

By Ravindra Bagale, trainer · LinkedIn · Last updated: 25 October 2026

1. रोजचं उदाहरण: PMT bus conductor

हे का लागतं?

पुण्याच्या PMT bus वर conductor कडे काही ठरलेले signals. एक bell: पुढचा stop, तयार व्हा (नम्र). दोन जलद bells: आत्ताच थांब. लांब शिट्टी: driver, इथे थांब (pause). दुसरी शिट्टी: परत चल (continue). Route बदलला तर depot radio करतो: 'नवी route sheet घ्या', bus न थांबवता. Passenger झोपला असेल आणि उत्तर देत नसेल, तर bus पूल ओलांडत असताना conductor त्याला उतरवू शकत नाही; थांबतो.

हे काय आहे?

एक bell = SIGTERM (15, नम्र stop, cleanup करू शकतो). दोन जलद bells = SIGKILL (9, नाकारता येत नाही). लांब शिट्टी = SIGSTOP. परत चल = SIGCONT. नवी route sheet = SIGHUP (config reload). पुलावरचा passenger = D-state: SIGKILL पण IO संपेपर्यंत थांबतो.

कसं करायचं (step by step)

2. kill -l: signals ची list

हे का लागतं?

योग्य signal निवडायला आणि 137 सारखे exit codes वाचायला signal नावं आणि numbers माहीत हवेत.

हे काय आहे?

kill -l सगळे signals. kill -l 9 number चं नाव. नावं (TERM, SIGTERM) किंवा numbers (15) वापरू शकता. नेहमीचे खाली; non-x86 वर numbers बदलू शकतात, म्हणून नावं safe.

कसं करायचं (step by step)

1. List.

kill -l | head -2

Output:

 1) SIGHUP	 2) SIGINT	 3) SIGQUIT	 4) SIGILL	 5) SIGTRAP
 6) SIGABRT	 7) SIGBUS	 8) SIGFPE	 9) SIGKILL	10) SIGUSR1

याचा अर्थ: Linux वर एकूण 64.

2. Number ते नाव.

kill -l 15; kill -l 137

Output:

TERM
KILL

याचा अर्थ: kill -l exit codes पण समजतो (137-128=9).

3. kill PID: signal पाठवा

हे का लागतं?

एका नेमक्या process ला PID ने थांबवायला किंवा control करायला.

हे काय आहे?

kill PID SIGTERM पाठवतो. kill -SIGNAL PID किंवा kill -s SIGNAL PID दुसरा. एकदम अनेक PIDs चालतात. kill %1 shell job ला. kill -0 PID काहीच पाठवत नाही, फक्त PID आहे का आणि signal करू शकता का ते तपासतो. root नसाल तर फक्त स्वतःचे processes.

कसं करायचं (step by step)

1. नम्र stop.

kill 9601; sleep 1; ps -p 9601 || echo gone

Output:

  PID TTY  TIME CMD
gone

याचा अर्थ: Default SIGTERM चाललं.

2. Signal नावाने.

kill -s TERM 9702 9703

Output:

(no output)

याचा अर्थ: एकदम दोन processes.

3. जिवंत आहे का?

kill -0 2201 && echo alive

Output:

alive

याचा अर्थ: Scripts आणि pid-file checks मधे.

4. दुसऱ्याचा process.

kill 1420

Output:

bash: kill: (1420) - Operation not permitted

याचा अर्थ: mysql चा; sudo.

4. SIGTERM vs SIGKILL

हे का लागतं?

आधी kill -9 ही सवय सामान्य आणि त्याने corrupt files, data loss आणि उरलेले locks होतात.

हे काय आहे?

SIGTERM (15) program ला संपवायला सांगतो: data save, connections बंद, pid files काढा. SIGKILL (9) kernel handle करतो: process लगेच काढला जातो, cleanup नाही. क्रम: TERM, 10-30 s थांबा, गरज असेल तरच KILL. systemd stop ला हेच करतो (TimeoutStopSec).

कसं करायचं (step by step)

1. आधी विचारा, थांबा, मग force.

kill 7710; for i in $(seq 10); do kill -0 7710 2>/dev/null || break; sleep 1; done; kill -0 7710 2>/dev/null && kill -9 7710

Output:

(no output)

याचा अर्थ: 10 second मर्यादेसह graceful stop.

2. Parent ला KILL कसा दिसतो.

sleep 100 & kill -9 $!; wait $!; echo $?

Output:

[1]+  Killed    sleep 100
137

याचा अर्थ: 137 = 128 + 9.

3. OOM killer पण SIGKILL.

sudo journalctl -k | grep -i 'killed process' | tail -1

Output:

Out of memory: Killed process 8812 (python) total-vm:9.1G

याचा अर्थ: Docker/K8s मधे 137 बहुतेक OOM.

5. SIGHUP: restart शिवाय reload

हे का लागतं?

अनेक daemons SIGHUP ला config परत वाचतात, म्हणून downtime शिवाय बदल लागू.

हे काय आहे?

Daemons (nginx, sshd, rsyslog, haproxy) साठी SIGHUP म्हणजे reload. साध्या terminal program साठी 'तुमचं terminal बंद' आणि तो exit होतो (म्हणूनच nohup). systemctl reload सहसा SIGHUP किंवा ExecReload. नेहमी आधी config test (nginx -t, sshd -t).

कसं करायचं (step by step)

1. nginx test आणि reload.

sudo nginx -t && sudo kill -HUP $(cat /run/nginx.pid)

Output:

nginx: configuration file /etc/nginx/nginx.conf test is successful

याचा अर्थ: Workers gracefully restart; connections चालू.

2. systemd मार्ग.

sudo systemctl reload sshd && systemctl status sshd --no-pager | grep -i reload

Output:

Oct 25 12:01:10 web1 systemd[1]: Reloaded OpenSSH server daemon.

याचा अर्थ: तोच परिणाम, systemd log.

3. rsyslog ला logs reopen.

sudo pkill -HUP rsyslogd

Output:

(no output)

याचा अर्थ: Manual log rotation नंतर.

6. SIGINT, SIGSTOP, SIGCONT आणि keyboard signals

हे का लागतं?

Peak मधे heavy job काही मिनिटं pause, मग continue; किंवा script स्वच्छ interrupt.

हे काय आहे?

Ctrl+C SIGINT, Ctrl+Z SIGTSTP, Ctrl+\ SIGQUIT foreground job ला. SIGSTOP कोणताही process pause, catch नाही. SIGCONT परत चालू (bg/fg पण CONT पाठवतात). Stopped process ps मधे T.

कसं करायचं (step by step)

1. Backup pause.

sudo kill -STOP 9500 && ps -o pid,stat,cmd -p 9500

Output:

  PID STAT CMD
 9500 T    tar czf /backup/www.tgz /srv/www

याचा अर्थ: T = stopped, CPU नाही.

2. परत चालू.

sudo kill -CONT 9500 && ps -o stat= -p 9500

Output:

R

याचा अर्थ: जिथे होतं तिथून.

3. Script मधून interrupt.

kill -INT 9810

Output:

(the program prints ^C-like cleanup)

याचा अर्थ: त्याच्या terminal मधे Ctrl+C सारखं.

7. pkill: नाव किंवा pattern ने signal

हे का लागतं?

अनेक workers असतील किंवा PIDs माहीत नसतील तर नावाने पाठवणं जलद.

हे काय आहे?

pkill pgrep सारखंच matching: NAME pattern, -f पूर्ण command line, -u USER, -x exact, -t TTY, -n newest, -o oldest. Default signal TERM; -HUP, -9 वगैरे. आधी तेच options घेऊन pgrep -a चालवा म्हणजे काय match होईल ते दिसेल.

कसं करायचं (step by step)

1. Preview, मग stop.

pgrep -af 'celery worker'; pkill -f 'celery worker'

Output:

5101 celery worker -A shop
5102 celery worker -A shop

याचा अर्थ: दोन्ही workers ना TERM.

2. User चे सगळे processes.

sudo pkill -u intern1

Output:

(no output)

याचा अर्थ: जाणाऱ्या user चे sessions बंद.

3. Terminal session बाहेर.

who; sudo pkill -KILL -t pts/3

Output:

guest pts/3 2026-10-25 11:40 (203.0.113.9)

याचा अर्थ: त्या user ला logout.

4. सैल patterns चा धोका.

pgrep -l ssh

Output:

800 sshd
8700 sshd
9050 ssh-agent

याचा अर्थ: pkill ssh sshd ला पण. -x वापरा.

8. killall: exact program नावाने signal

हे का लागतं?

एका program च्या सगळ्या copies exact नावाने थांबवा.

हे काय आहे?

killall NAME exact process नाव match (pattern नाही). -s SIGNAL, -i प्रत्येकाला विचारतो, -u USER, -w मरेपर्यंत थांबतो, -o/-y वेळेपेक्षा जुने/नवे. psmisc ने install. Solaris वर killall सगळं मारतो, म्हणून इतर Unix वर जपून.

कसं करायचं (step by step)

1. सगळ्या copies थांबवा आणि थांबा.

killall -w php-fpm

Output:

(returns when all are gone)

याचा अर्थ: -w restart आधी scripts मधे.

2. प्रत्येकाआधी विचारा.

killall -i python3

Output:

Kill python3(8812) ? (y/N) y
Kill python3(8820) ? (y/N) n

याचा अर्थ: Safe interactive वापर.

3. फक्त जुने processes.

killall -o 2h -u ravi sleep

Output:

(no output)

याचा अर्थ: ravi चे 2 तासांपेक्षा जुने sleeps.

9. timeout: command किती वेळ चालेल त्याची मर्यादा

हे का लागतं?

अडकलेला curl, backup किंवा test cron job किंवा CI pipeline कायमचा block करू नये.

हे काय आहे?

timeout 30s CMD 30 seconds नंतर TERM. -s KILL दुसरा signal. -k 5s पहिल्या signal नंतर 5 s ने जिवंत असेल तर KILL. Exit code 124 म्हणजे timed out. Units: s, m, h, d.

कसं करायचं (step by step)

1. Health check मर्यादा.

timeout 5s curl -s https://api.example.com/health; echo $?

Output:

124

याचा अर्थ: 124 = timed out; API slow.

2. TERM, मग KILL.

timeout -k 10s 1h ./nightly-report.sh

Output:

(no output)

याचा अर्थ: 1 तासापर्यंत, मग TERM, 10 s नंतर KILL.

3. cron मधे.

*/5 * * * * timeout 4m /usr/local/bin/sync.sh

Output:

(crontab line)

याचा अर्थ: पुढचा run मागच्याशी overlap नाही.

10. trap: bash scripts मधे signals handle

हे का लागतं?

Script थांबवली (Ctrl+C, systemd कडून TERM) की गोंधळ न ठेवता temp files आणि locks काढाव्यात.

हे काय आहे?

trap 'COMMANDS' SIGNALS signal आल्यावर COMMANDS चालवतो. EXIT कोणत्याही exit ला, ERR fail होणाऱ्या command ला. trap '' INT Ctrl+C ignore. trap - INT default परत. trap -p सध्याचे traps. KILL आणि STOP trap होत नाहीत.

कसं करायचं (step by step)

1. Exit ला temp files साफ.

cat clean.sh
#!/bin/bash
tmp=$(mktemp)
trap 'rm -f "$tmp"; echo cleaned' EXIT
echo working > "$tmp"; sleep 30

Output:

(press Ctrl+C)
^Ccleaned

याचा अर्थ: Normal end आणि Ctrl+C दोन्हीला.

2. TERM ला graceful stop.

trap 'echo stopping; kill $child; wait $child; exit 0' TERM; ./worker & child=$!; wait

Output:

(after kill -TERM of the script) stopping

याचा अर्थ: Child ला stop देतो आणि थांबतो.

3. HUP ला reload.

trap 'source /etc/myapp.conf; echo reloaded' HUP

Output:

(after kill -HUP) reloaded

याचा अर्थ: Script daemon सारखी.

4. Active traps.

trap -p

Output:

trap -- 'rm -f "$tmp"; echo cleaned' EXIT

याचा अर्थ: Debug मधे उपयोगी.

11. Zombies आणि D-state: न मरणारे processes

हे का लागतं?

kill -9 त्यांना काढत नाही, आणि लोकांचे तास जातात. खरा fix माहीत हवा.

हे काय आहे?

Zombie (Z) आधीच exit झाला; फक्त त्याचा exit record parent ची वाट बघतो. Parent fix: SIGCHLD पाठवा किंवा restart; parent मेला तर systemd दत्तक घेऊन reap करतो. D-state process kernel मधे IO ची वाट (मेलेलं NFS, failing disk); IO परत येईपर्यंत signals थांबतात. Storage fix, NFS साठी umount -f/-l, किंवा reboot.

कसं करायचं (step by step)

1. Zombies आणि parents.

ps -eo pid,ppid,stat,cmd | awk '$3 ~ /Z/'

Output:

 9901  9900 Z    [worker] <defunct>

याचा अर्थ: PPID 9900 ने reap करायला हवं.

2. Zombie वर kill -9 काही करत नाही.

kill -9 9901; ps -o stat= -p 9901

Output:

Z

याचा अर्थ: तो आधीच मेलेला.

3. Parent ला nudge किंवा restart.

kill -CHLD 9900; sleep 1; ps -o stat= -p 9901 || echo reaped

Output:

reaped

याचा अर्थ: नाहीतर parent service restart.

4. मेलेल्या NFS मुळे D-state.

ps -eo pid,stat,wchan:20,cmd | awk '$2 ~ /D/'

Output:

7001 D    nfs_wait_bit_killable ls /mnt/nfs

याचा अर्थ: NFS ची वाट; mount fix.

12. अनेक industries मधली खरी उदाहरणं

हे का लागतं?

तेच Linux skill प्रत्येक प्रकारच्या company मध्ये लागतं. वेगवेगळ्या ठिकाणी पाहिलं की लक्षात राहतं.

हे काय आहे?

प्रत्येक row म्हणजे एक काल्पनिक team. कोण हे वापरतं आणि कसं ते दाखवते.

कसं करायचं (step by step)

13. नेहमीच्या errors आणि त्यांचे fixes

हे का लागतं?

हे errors सगळ्यांना येतात. कारण माहीत असलं की तास वाचतात.

हे काय आहे?

आधी नेमका message वाचा. मग खालच्या row शी जुळवा.

कसं करायचं (step by step)

14. Troubleshooting step by step

हे का लागतं?

Process थांबत नसेल: ओळखा, TERM, state तपासा, मग KILL, आणि तरी राहिला तर zombie किंवा D-state बघा.

हे काय आहे?

वरून खाली जा. ज्या step ला problem दिसतो तिथे थांबा.

कसं करायचं (step by step)

1. नेमका process.

pgrep -a myapp

2. थांबायला सांगा.

kill PID

3. थांबा, state तपासा.

sleep 10; ps -o pid,stat,cmd -p PID

4. गरज असेल तरच force.

kill -9 PID

5. Zombie? Parent.

ps -o ppid= -p PID

6. D-state? Storage.

dmesg -T | tail -20

15. Lab 1: Graceful vs forced stop

हे का लागतं?

TERM ला cleanup करणारी छोटी script लिहा, मग TERM आणि KILL compare.

हे काय आहे?

पूर्ण hands-on lab. प्रत्येक step test Linux machine वर करा (EC2 instance, VM किंवा WSL).

कसं करायचं (step by step)

1. Script बनवा.

cat > ~/svc.sh <<'X'
#!/bin/bash
touch /tmp/svc.lock
trap 'rm -f /tmp/svc.lock; echo clean exit; exit 0' TERM INT
while true; do sleep 1; done
X
chmod +x ~/svc.sh

Output:

(no output)

2. चालवा आणि TERM ने थांबवा.

~/svc.sh & sleep 1; kill $!; wait $!; echo code=$?; ls /tmp/svc.lock

Output:

clean exit
code=0
ls: cannot access '/tmp/svc.lock': No such file or directory

3. चालवा आणि KILL ने थांबवा.

~/svc.sh & sleep 1; kill -9 $!; wait $!; echo code=$?; ls /tmp/svc.lock

Output:

code=137
/tmp/svc.lock

4. फरक बघा.

echo 'KILL left the lock file behind'

Output:

KILL left the lock file behind

5. साफ.

rm -f /tmp/svc.lock ~/svc.sh

Output:

(no output)

16. Lab 2: Pause, resume, reload आणि time-limit

हे का लागतं?

STOP/CONT, preview सह pkill, आणि timeout.

हे काय आहे?

पूर्ण hands-on lab. प्रत्येक step test Linux machine वर करा (EC2 instance, VM किंवा WSL).

कसं करायचं (step by step)

1. दोन workers.

(sleep 500 &) ; (sleep 501 &) ; pgrep -a sleep

Output:

9950 sleep 500
9951 sleep 501

2. एक pause आणि resume.

kill -STOP 9950; ps -o pid,stat -p 9950; kill -CONT 9950; ps -o stat= -p 9950

Output:

  PID STAT
 9950 T
S

3. Preview मग pkill.

pgrep -af 'sleep 50'; pkill -f 'sleep 50'; pgrep -c sleep

Output:

9950 sleep 500
9951 sleep 501
0

4. Command ला time-limit.

timeout 2s sleep 10; echo $?

Output:

124

5. Daemon safely reload.

sudo sshd -t && sudo systemctl reload sshd && echo reloaded

Output:

reloaded

17. नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

18. मुलाखत प्रश्न आणि उत्तरं

Beginner level

Mid level level

Senior level

19. संबंधित chapters

• DevOps साठी Linux Ops Refresh
• Automation साठी Bash Scripting
• Linux grep आणि find Commands Examples सह
• Linux Servers मध्ये Passwordless SSH

उजळणी, तुलना आणि मुलाखत cards

हा lesson काही मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR हा lesson उघडतो.

अजून cards: Ravi Sir's Cards.