AWS EC2 ला Domain Name कसं connect करायचं

By Ravindra Bagale, trainer · LinkedIn · Last updated: 18 October 2026

1. का: IP addresses कोणाच्याच लक्षात राहत नाहीत

का. आपला server एका IP address वर उत्तर देतो. समजा आपण Instagram आहोत: लोक app ची website उघडायला प्रत्येक वेळी आकड्यांची लांबलचक माळ type करतील का? नाही. ते instagram.com type करतात. नाव लक्षात ठेवायला, बोलून सांगायला आणि visiting card वर छापायला सोपं असतं.

नुसत्या IP चे अजून दोन problems:

1. एक IP एकच default site दाखवतो. फक्त IP असेल तर visitor ला तुमची कुठली website पाहिजे ते Nginx ला कळत नाही.
2. IP बदलू शकतो. Server ला नवीन IP मिळाला की जुना IP वापरणाऱ्या सगळ्या links आणि bookmarks तुटतात.

2. काय: DNS नावाचा IP करतो

काय. Computers नावांनी नाही, IP addresses ने connect होतात. DNS (Domain Name System) म्हणजे internet ची phone book: "या नावाचा IP address काय?" या प्रश्नाचं उत्तर देते.

कसं चालतं, step by step:

1. तुम्ही browser मध्ये example.com type करता. Browser कडे नाव आहे, पण त्याला IP पाहिजे.
2. तुमचा computer DNS resolver ला विचारतो (बहुतेक तुमच्या internet provider चा, किंवा एखादा public): "example.com चा IP काय?"
3. Resolver त्या domain चे DNS records शोधतो आणि उत्तर मिळतं, उदा. PUBLIC_IP.
4. Browser request PUBLIC_IP वर port 80 ला पाठवतो, आणि तुमच्या EC2 server वरचा Nginx उत्तर देतो.

Example 1. समजा आपण Instagram आहोत. तुम्ही instagram.com type केलं की steps 1 ते 4 एका सेकंदाच्या छोट्या भागात होतात, आणि तुम्हाला IP दिसतसुद्धा नाही. हाच तर मुद्दा आहे.

Try करा. तुमच्या स्वतःच्या computer वर चालवा:

nslookup example.com

उत्तरातली Address: line म्हणजे ते नाव ज्या IP कडे point करतं तो IP.

3. Domain कुठून घ्यायचं: registrars

काय. Domain names विकणारी आणि manage करणारी company म्हणजे registrar. नेहमीचे:

1. GoDaddy
2. Hostinger
3. Amazon Route 53 (AWS मध्येच)
4. आणि अजून बरेच

या chapter मध्ये आपण GoDaddy च्या screens वापरतो, पण प्रत्येक registrar मध्ये कल्पना त्याच: search, cart, आणि DNS records manage करायचं page.

4. चांगलं नाव कसं निवडायचं

का महत्त्वाचं. नाव हा वर्षानुवर्षं तुमचा पत्ता असतो. नंतर बदललं तर नवीन visiting cards, नवीन links आणि गमावलेले visitors.

चांगल्या नावांचे दोन प्रकार:

1. Business चा keyword. समजा आपण shopping site बनवतोय: नावात cart किंवा shop सारखा शब्द असला की लोकांना कळतं तुम्ही काय करता.
2. Unique brand word. समजा आपण Google किंवा TikTok आहोत: त्या शब्दांना आधी काहीच अर्थ नव्हता; brand ने त्यांना अर्थ दिला. Unique शब्द सगळीकडे आपल्या नावावर घेणं सोपं.

Tips:

1. छोटं, spelling सोपं, phone वर सांगायला सोपं.
2. Audience कमी करणारे शब्द टाळा, उदा. एकाच धर्माशी किंवा एकाच देशाशी जोडलेला शब्द, जर सगळेच customers हवे असतील तर.
3. तुमच्या visitors ना सोयीचा शेवट (.com, .in वगैरे) निवडा. Practice साठी कुठलाही स्वस्त शेवट चालतो.

नाव आधीच घेतलेलं असेल तर. समजा आपल्याला instagram.com पाहिजे. ते घेतलेलं आहे, आणि search मध्ये available नाही असं दिसतं.

1. काही registrars broker service देतात: ते fee घेऊन owner शी तुमच्या वतीने बोलतात. तरीही owner नाही म्हणू शकतो.
2. काही लोक, ज्यांना domain investors म्हणतात, आकर्षक नावं आधीच घेऊन ठेवतात आणि नंतर विकतात. म्हणूनच बरीच चांगली छोटी नावं आधीच गेलेली असतात.
3. बहुतेक वेळा सोपा मार्ग म्हणजे दुसरं नाव, किंवा दुसरा शेवट.

5. Registration: किती काळ, आणि cart मध्ये काय check करायचं

काय. Domain कायमचं विकत घेत नाही. ते 1 ते 10 वर्षांच्या term साठी register करायचं, मग renew.

1. जास्त मोठा term म्हणजे नाव जास्त काळ safe, आणि त्या term मध्ये renewal price वाढली तरी तुम्हाला फरक पडत नाही.
2. Renew करायला विसरलात तर नाव expire होतं आणि दुसरं कोणीही ते register करू शकतं.

Cart मध्ये, step by step:

Step 1. नाव search करून cart मध्ये टाका.

Step 2. Term check करा. "पहिल्या वर्षाचे" मोठे discounts बऱ्याचदा अनेक वर्षांच्या term वरच असतात. तुम्हाला खरंच जितकी वर्षं हवीत तितकी set करा.

Step 3. नको असलेले add-ons काढा (extra email, website builders वगैरे). आता खरी किंमत दिसते.

Step 4. फक्त पहिल्या वर्षाची नाही, renewal price पण वाचा.

Step 5. तुमचे contact details check करा, मग pay करा.

6. Owner, admin, technical, billing: control आपल्याकडे ठेवा

काय. Domain registration मध्ये contact details साठवलेले असतात:

1. Owner (registrant): ज्या व्यक्तीचं किंवा business चं domain आहे.
2. Administrative: domain बदलू आणि transfer करू शकतो.
3. Technical: DNS आणि server settings बघतो.
4. Billing: registration आणि renewal चे पैसे भरतो.

का महत्त्वाचं. समजा आपली bakery आहे आणि एक developer आपली website बनवतो. Developer ने domain स्वतःच्या account मध्ये register केलं तर control त्याच्याकडे. तो सोडून गेला, किंवा पैशावरून भांडण झालं, तर तो ते दुसरीकडे point करू शकतो किंवा expire होऊ देऊ शकतो.

Safe कसं राहायचं:

1. Business owner ने domain स्वतःच्या account मध्ये आणि नावावर register करायचं.
2. Owner आणि admin business owner कडेच राहू द्या.
3. Developer ला technical कामासाठी limited access द्या (बऱ्याच registrars कडे delegate किंवा team-member option असतो), owner चा login कधीच नाही.

7. कसं: A record ने domain EC2 कडे point करा

काय. A record नावाला IPv4 address शी जोडतो. @ म्हणजे "domain स्वतः", म्हणून @ -> PUBLIC_IP असा A record example.com ला तुमच्या server कडे पाठवतो.

Step 1. EC2 console मध्ये Instances उघडा, तुमचा server select करा आणि त्याचा Public IPv4 address copy करा.

Step 2. GoDaddy मध्ये तुमचे products उघडा, domain निवडा आणि Manage DNS निवडा (बाकी registrars वर: DNS settings किंवा DNS records).

Step 3. Record add करा:

1. Type: A
2. Name: @
3. Value: copy केलेला public IPv4 address
4. TTL: default राहू द्या

@ साठी A record आधीच असेल (नवीन domains वर बऱ्याचदा parking page कडे point करणारा एक असतो), तर दुसरा add करण्याऐवजी तोच edit करा.

Step 4. Save करा.

8. Nginx install करा आणि domain test करा

Step 1. Server (Amazon Linux) ला ssh ने connect व्हा. त्याच्या Security Group मध्ये port 80 वर HTTP allow आहे ना ते बघा.

Step 2. Nginx install करा:

sudo yum install nginx -y

Step 3. Start करा:

[ec2-user@ip-172-31-xx-xx ~]$ sudo service nginx start
Redirecting to /bin/systemctl start nginx.service

त्या line चा अर्थ. Amazon Linux वर जुनी service command काम systemctl कडे देते, जो system चा service manager आहे, आणि तसं तुम्हाला सांगते. हा error नाही: Nginx start झालाय.

Step 4. http://PUBLIC_IP/ उघडा, मग http://example.com/. दोन्हीकडे Welcome to nginx! page दिसतं. नाव अजून उघडत नसेल तर काही मिनिटं थांबा (section 9).

Step 5. स्वतःचं test page बनवा:

sudo nano /usr/share/nginx/html/hello.html

एक line type करा, उदा. Hello from my own domain, Ctrl+O, Enter ने save करा, मग Ctrl+X.

Step 6. http://example.com/hello.html उघडा. तुमची line दिसते. आता नाव अगदी IP सारखंच काम करतं.

9. दोन गोष्टी लक्षात ठेवा: IP बदलू शकतो, आणि DNS ला वेळ लागतो

Problem 1: public IP बदलतो. EC2 instance stop करून परत start केला की AWS त्याला नवीन public IP देतो. Reboot मध्ये IP तसाच राहतो; stop आणि start मध्ये नाही. A record मध्ये जुनाच IP राहतो, म्हणून example.com चालणं बंद होतं.

Problem 2: DNS changes ला वेळ लागतो. Resolvers उत्तर record च्या TTL (time to live) पर्यंत लक्षात (cache) ठेवतात. Record बदलल्यावर तो वेळ संपेपर्यंत काही visitors ना जुनंच उत्तर मिळतं. बहुतेक वेळा काही मिनिटं; GoDaddy चा स्वतःचा message सांगतो की बहुतेक updates एका तासात लागू होतात पण 48 तासांपर्यंत लागू शकतात.

Example 2, step by step:

1. सोमवार: A record @ -> OLD_IP. Site उघडते.
2. संध्याकाळी: पैसे वाचवायला तुम्ही server stop करता.
3. मंगळवार: तुम्ही तो start करता. EC2 वर NEW_IP दिसतो.
4. example.com अजून OLD_IP कडे point करतं: site उघडत नाही.
5. Quick fix: A record NEW_IP ला edit करा, save करा, आणि TTL पर्यंत थांबा.

खरा उपाय म्हणजे Elastic IP: तुम्ही release करेपर्यंत न बदलणारा public IP. तो पुढच्या chapter मध्ये.

10. का: एका server वर अनेक websites (virtual hosting)

का. चालू असलेला प्रत्येक server AWS bill वाढवतो. बहुतेक छोट्या websites दिवसातून थोडाच वेळ busy असतात.

Example 3: रिकामा बसलेला server, आकड्यांसह. समजा एका छोट्या site वर दिवसातून साधारण 100 मिनिटं visitors येतात.

1. एका दिवसात 24 × 60 = 1,440 मिनिटं.
2. Busy: 100 मिनिटं. रिकामा: 1,440 − 100 = 1,340 मिनिटं.
3. 1,340 ÷ 1,440 ≈ 0.93, म्हणजे server दिवसातला साधारण 93% वेळ रिकामा बसतो.

Example 4. चार छोट्या sites चार servers वर म्हणजे bill वर चार servers. त्याच चार sites एका server वर म्हणजे एक. यालाच virtual hosting म्हणतात: एक server, एक Nginx, प्रत्येक site चा एक folder, आणि visitor ने type केलेल्या नावावरून Nginx folder निवडतो. Shared hosting plans याच कारणाने स्वस्त असतात: अनेक छोट्या sites एक मोठा server share करतात.

11. काय: TLD, domain आणि subdomain

नाव उजवीकडून डावीकडे वाचा. onepage.example.com घ्या:

1. .com हा top-level domain (TLD). बाकी: .in, .org, .net.
2. example.com हा domain: तुम्ही register आणि renew करता तो भाग.
3. onepage हा subdomain. Subdomains तुम्ही स्वतः, हवे तितके, DNS records ने बनवता. वेगळं registration नाही.

Example 5. समजा आपण Google आहोत: mail.google.com, maps.google.com आणि drive.google.com हे एकाच domain चे, google.com चे, subdomains आहेत, आणि प्रत्येक वेगळी service उघडतो.

12. कसं: subdomains साठी CNAME records

काय. CNAME record सांगतो "हे नाव त्या नावाचंच दुसरं नाव आहे". onepage -> example.com असा CNAME onepage.example.com ला example.com च्या मागे पाठवतो, ज्याच्याकडे IP असलेला A record आधीच आहे.

जास्त A records का नाही, CNAME का? सगळे subdomains एकाच A record च्या मागे जातात. IP बदलला की तुम्ही एकच record edit करता, प्रत्येक subdomain चा एक नाही.

Step 1. GoDaddy च्या Manage DNS मध्ये नवीन record add करायला click करा.

Step 2. भरा:

1. Type: CNAME
2. Name: onepage (फक्त subdomain चा भाग)
3. Value: example.com (काही registrars @ पण घेतात)
4. TTL: default

Step 3. Save करा, मग प्रत्येक site साठी तेच करा: landing, scroll, animated.

Step 4. आता न वापरलेले जुने records delete करा, म्हणजे list साफ राहते.

आता तुमचे records असे दिसतात:

Type    Name       Value
A       @          PUBLIC_IP
CNAME   landing    example.com
CNAME   onepage    example.com
CNAME   scroll     example.com
CNAME   animated   example.com

13. कसं: website templates server वर आणा

आपल्याला चार वेगवेगळ्या sites पाहिजेत. सोपा मार्ग म्हणजे अनेक HTML templates असलेला public GitHub repository, प्रत्येक template एका folder मध्ये.

Step 1. Nginx च्या folder मध्ये जा:

cd /usr/share/nginx

Step 2. Repository ZIP म्हणून download करा (link Code > Download ZIP वरून copy करा). हा folder root चा आहे म्हणून sudo लागतो:

sudo wget https://github.com/OWNER/REPO/archive/refs/heads/master.zip

ZIP मध्ये फक्त files असतात, project चा history नाही; repository आणायचा दुसरा मार्ग म्हणजे git clone.

Step 3. Unzip करा आणि folder ला छोटं नाव द्या:

sudo unzip master.zip
sudo mv REPO-master websites
cd websites

Step 4. Folders ची list बघा:

[ec2-user@ip-172-31-xx-xx websites]$ ls
'Animated Template'  'Landing Page Template'  'One Page Template'  'Scroll Template'

Rename का करायचं. Spaces असलेली नावं commands मध्ये आणि nginx.conf मध्ये त्रासदायक. Shell मध्ये space शब्द वेगळे करतो, म्हणून प्रत्येक space आधी backslash (\) म्हणजे "हा space नावाचाच भाग आहे". Quotes पण तेच काम करतात.

Step 5. प्रत्येक folder ला एका छोट्या शब्दाचं नाव द्या:

sudo mv Animated\ Template animated
sudo mv Landing\ Page\ Template landing
sudo mv "One Page Template" onepage
sudo mv Scroll\ Template scroll

Tip: पहिली अक्षरं type करून Tab दाबा; shell backslashes स्वतः टाकतो.

Step 6. Check करा:

[ec2-user@ip-172-31-xx-xx websites]$ ls
animated  landing  onepage  scroll
[ec2-user@ip-172-31-xx-xx websites]$ ls landing
index.html  ...

प्रत्येक folder मध्ये स्वतःचं index.html आहे. मागच्या chapter सारखं, ज्या folder मध्ये index.html आहे तोच site चा folder.

14. कसं: प्रत्येक subdomain साठी एक Nginx server block

काय. nginx.conf मध्ये प्रत्येक server { ... } block म्हणजे एक website. कुठला block ते दोन settings (directives) ठरवतात:

1. server_name: हा block कुठल्या नावाला उत्तर देतो.
2. root: तो कुठला folder serve करतो.

Nginx block कसा निवडतो. Browser मागितलेलं नाव request सोबत पाठवतो. Nginx ते प्रत्येक server_name शी जुळवून बघतो. एखादं match झालं तर त्या block चा root serve होतो. कुठलंच match झालं नाही, उदा. नुसत्या IP ने आलेली visit, तर default block उत्तर देतो; Amazon Linux च्या nginx.conf मध्ये तो पहिला server block.

Step 1. Settings file उघडा:

sudo nano /etc/nginx/nginx.conf

Step 2. आधीचा server block (server_name _; असलेला) तसाच राहू द्या. त्याच्या closing } खाली, पण http { ... } block च्या आतच, प्रत्येक site साठी एक block add करा:

server {
    listen       80;
    listen       [::]:80;
    server_name  landing.example.com;
    root         /usr/share/nginx/websites/landing;
}

server {
    listen       80;
    listen       [::]:80;
    server_name  onepage.example.com;
    root         /usr/share/nginx/websites/onepage;
}

scroll आणि animated साठी पण असेच add करा. Block ते block फक्त server_name आणि root बदलतात. Ctrl+O, Enter ने save करा, मग Ctrl+X.

Step 3. File test करा, मग reload:

[ec2-user@ip-172-31-xx-xx ~]$ sudo nginx -t
nginx: the configuration file /etc/nginx/nginx.conf syntax is ok
nginx: configuration file /etc/nginx/nginx.conf test is successful
[ec2-user@ip-172-31-xx-xx ~]$ sudo service nginx reload
Redirecting to /bin/systemctl reload nginx.service

reload आधीपासून चालू असलेल्या sites बंद न करता नवीन settings लागू करतो.

15. प्रत्येक subdomain test करा

Step 1. प्रत्येक address उघडा:

1. http://landing.example.com/ वर landing template दिसतं.
2. http://onepage.example.com/ वर one-page template.
3. http://scroll.example.com/ वर scroll template.
4. http://animated.example.com/ वर animated template.
5. http://PUBLIC_IP/ वर अजून /usr/share/nginx/html मधलं default page.

एखादं उघडत नसेल तर:

1. CNAME add केल्यावर काही मिनिटं (TTL) थांबा, मग परत try करा.
2. CNAME च्या Name मध्ये फक्त subdomain आहे ना बघा (landing, landing.example.com नाही).
3. त्या block मधले server_name आणि root check करा, आणि folder मध्ये index.html आहे ना ते.
4. परत sudo nginx -t चालवा आणि reload करा.

Example 6: पाच sites, एक bill. पाच नावं (domain आणि चार subdomains), default धरून पाच server blocks, आणि पाच DNS records (एक A, चार CNAME), सगळं एकाच EC2 server वर.

16. Capital letters: domain ला फरक पडत नाही, path ला पडू शकतो

प्रश्न: LANDING.Example.COM चालेल का? हो. Web address चा domain भाग case-sensitive नाही; browsers DNS ला विचारण्याआधी तो small letters मध्ये करतात.

पण path असू शकतो. Domain नंतरचा भाग म्हणजे server वरचा file path. Linux server वर /Images/Logo.png आणि /images/logo.png या दोन वेगळ्या files आहेत, म्हणून एक capital letter चुकलं तर 404 Not Found.

सवय. Folder आणि file नावांसाठी small letters वापरा, आणि links files च्या नावाप्रमाणे अगदी तशाच type करा.

17. पूर्ण flow एका page वर

1. Domain घ्या; owner आणि admin तुमच्या स्वतःच्या account मध्ये ठेवा.
2. A record: @ -> PUBLIC_IP.
3. sudo yum install nginx -y, sudo service nginx start; http://example.com/ उघडा.
4. प्रत्येक site साठी: CNAME name -> example.com.
5. Templates sudo wget, sudo unzip, folders ना छोटी नावं.
6. प्रत्येक subdomain साठी server_name आणि root असलेला एक server block.
7. sudo nginx -t, sudo service nginx reload, प्रत्येक subdomain उघडा.
8. Stop आणि start ने IP बदलतो: A record update करा, किंवा Elastic IP वापरा (पुढचा chapter).

18. घरी करून बघा

Recap

उजळणी, तुलना आणि मुलाखत cards

हा lesson काही मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR हा lesson उघडतो.

अजून cards: Ravi Sir's Cards.