Amazon EKS म्हणजे काय? AWS वर Kubernetes सोप्या भाषेत
Kubernetes = हजार containers साठी traffic police. Amazon EKS = managed control plane — etcd/API servers तुम्ही चालवत नाही. शक्तिशाली — पण student labs साठी ECS पेक्षा जड.
या chapter मध्ये तुम्ही काय शिकाल
- Kubernetes का
- EKS काय करते vs तुम्ही काय
- EKS vs ECS vs स्वतःचा k8s
- Cost — control plane मोफत नाही
- EKS कधी निवडावी
1. रोजचं उदाहरण
हे का लागतं?
Instagram-scale: शेकडो microservices. एक API (kubectl) ने deploy/scale/heal — cloud आणि on-prem. ती API = Kubernetes.
हे काय आहे?
Amazon EKS control plane चालवते (API server, etcd, scheduler). Pods साठी worker nodes (EC2 किंवा Fargate) तुम्ही जोडता.
2. Control plane vs data plane
| Piece | EKS वर कोण | Notes |
|---|---|---|
| API server, etcd, scheduler | AWS (multi-AZ) | Flat hourly fee |
| Worker nodes | तुम्ही — node group / Fargate | Pods चा CPU/memory bill |
| Add-ons | AWS add-ons / charts | Versions match ठेवा |
3. EKS vs ECS vs DIY
- ECS: सोपं AWS-native. k8s shop नसाल तर default.
- EKS: पूर्ण k8s, Helm, operators. जास्त भाग.
- DIY: etcd backup/upgrades तुमचे — क्वचित फायदा.
Ravindra Bagale's Tip
LinkedIn मुळे EKS सुरू करू नका. kubectlची गरज असेल तरच.
4. Cost warnings
पैसे
EKS control plane — pods शून्य असले तरी hourly charge. Workers आणि LB वेगळे. Lab cluster त्याच दिवशी delete. स्वस्त Docker labs साठी ECS Fargate.
5. Interview
प्र. EKS काय manage?
Kubernetes control plane.
प्र. Pods कुठे?
Worker EC2 किंवा EKS Fargate.
प्र. EKS vs ECS?
EKS = k8s API; ECS = tasks/services.
प्र. IRSA?
Pods ला node keys शिवाय IAM.
प्र. DIY का नको?
HA etcd/upgrades कठीण.
घरी करून बघा
- 2 तास idle EKS vs Fargate nginx किंमत तुलना.
- Managed node groups doc वाचा (आत्ता create नको).
थोडक्यात सांगायचं तर
- EKS = AWS वर managed k8s control plane.
- Workers तुमचे/त्यांचे bill.
- ECS पेक्षा जड; k8s हवे तर शक्तिशाली.
- Idle cluster delete — control plane bill.
सराव Tasks
Nairobi Ride हा नैरोबी मधला वाहतूक व्यवसाय आहे. Wanjiru Kamau त्यांचं IT व cloud काम पाहतात. त्यांचे पैसे KES मध्ये मोजले जातात आणि AWS resources af-south-1 Region मध्ये चालतात. खालच्या tasks मध्ये तुम्ही या lesson मध्ये शिकलेलं वापरून त्यांची खरी कामं करता. सगळी नावं, account IDs, IP addresses व numbers सरावासाठी काल्पनिक आहेत.
0 / 10
सोपं EKS cluster describe करा
का: Cluster चा version, status व endpoint तपासा.
काय करायचं: nairobiride-eks cluster describe करा.
- Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
- aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
- प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
- Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.
सोपं /16 मध्ये किती addresses?
का: VPC size ठरवायला ही संख्या लागते.
काय करायचं: Nairobi Ride चा VPC 10.205.0.0/16. एकूण किती IP addresses?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
सोपं SSH चा port
का: Security group rules ला योग्य port हवा.
काय करायचं: SSH साठी security group ने कोणता TCP port उघडावा?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
सोपं तुम्ही कुठे आहात ते पाहा
का: काही copy किंवा delete करण्याआधी तुम्ही कोणत्या folder मध्ये आहात हे माहीत हवं.
काय करायचं: Wanjiru Kamau Nairobi Ride च्या server वर login झाले आहेत, पण terminal कोणत्या folder मध्ये आहे ते माहीत नाही. सध्याच्या folder चा path दाखवा.
- हे काम करणारा Linux command शोधा.
- Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
- File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
- System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.
मध्यम Kubernetes Deployment
का: Deployment योग्य संख्येने pods चालू ठेवतो.
काय करायचं: nairobiride-web Deployment, 3 replicas, image nginx:1.27.
- Task मधल्या top-level keys पासून सुरू करा.
- Child keys 2 spaces ने indent करा (tabs नकोत).
- प्रत्येक property मध्ये task मधली value भरा.
- Check answer दाबा. Keys चा क्रम महत्त्वाचा नाही.
मध्यम kubectl EKS ला जोडा
का: update-kubeconfig cluster details लिहितो म्हणजे kubectl बोलू शकतो.
काय करायचं: af-south-1 मधल्या nairobiride-eks cluster साठी kubeconfig update करा.
- Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
- aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
- प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
- Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.
मध्यम Kubernetes LoadBalancer Service
का: LoadBalancer Service ला AWS load balancer मिळतो.
काय करायचं: app: web select करणारी LoadBalancer Service, port 80 → targetPort 8080.
- Task मधल्या top-level keys पासून सुरू करा.
- Child keys 2 spaces ने indent करा (tabs नकोत).
- प्रत्येक property मध्ये task मधली value भरा.
- Check answer दाबा. Keys चा क्रम महत्त्वाचा नाही.
मध्यम AWS /24 subnet मधले usable IPs
का: AWS प्रत्येक subnet मध्ये 5 addresses राखून ठेवतो.
काय करायचं: AWS वर 10.205.1.0/24 subnet मध्ये Nairobi Ride servers साठी किती addresses वापरू शकतो?
- Task मधले numbers लिहून घ्या.
- कागदावर step by step काढा.
- Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
- Check answer दाबा.
अवघड EKS cluster बनवा
का: Control plane ला role व subnets लागतात.
काय करायचं: Role arn:aws:iam::104591109902:role/eksClusterRole व subnets subnet-0045d110dd02bb1,subnet-045d110dd02bb2 सह nairobiride-eks cluster बनवा.
- Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
- aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
- प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
- Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.
अवघड Managed node group जोडा
का: Node groups म्हणजे pods चालवणारे EC2 servers.
काय करायचं: nairobiride-eks मध्ये ng-1 node group बनवा: role arn:aws:iam::104591109902:role/eksNodeRole, subnets subnet-0045d110dd02bb1 subnet-045d110dd02bb2, scaling minSize=1,maxSize=3,desiredSize=2.
- Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
- aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
- प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
- Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.
उजळणी, तुलना आणि मुलाखत cards
हा lesson काही मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR हा lesson उघडतो.







अजून cards: Ravi Sir's Cards.