Linux awk Command Tutorial: Fields, Patterns, Sums आणि Reports

By Ravindra Bagale, trainer LinkedIn Last updated: 25 October 2026

awk हा columns मधल्या text साठी छोटी programming language आहे. प्रत्येक line fields मधे तोडतो, condition ने lines निवडू देतो, maths, totals आणि नीट reports. एक awk line पूर्ण spreadsheet काम करू शकते: शहरानुसार totals, सरासरी response time, सगळ्यात slow URLs.

या chapter मध्ये तुम्ही काय शिकाल

$1, $NF आणि -F ने fields print
Patterns आणि conditions ने lines filter
BEGIN, END, NR, NF आणि OFS
Sum, count, average, min आणि max
Arrays ने group (key नुसार totals)
printf ने reports आणि variables

1. रोजचं उदाहरण: दूधवाल्याची वही

हे का लागतं?

गणेश दूधवाला प्रत्येक delivery अशी लिहितो: date, घर, litres, rate. महिन्याच्या शेवटी त्याला हवं: एकूण litres, प्रत्येक घराचं bill, फक्त 20 litres पेक्षा जास्त असलेले दिवस, रोजची सरासरी, आणि columns नीट लावलेलं printed bill.

हे काय आहे?

प्रत्येक line = record, प्रत्येक column = field ($1 date, $2 घर, $3 litres). Total = END मधे sum+=$3. घरानुसार bill = bill[$2]+=$3*$4. 20 पेक्षा जास्त = $3>20. नीट bill = printf.

कसं करायचं (step by step)

pattern { action } हीच awk ची पूर्ण कल्पना.

2. Fields: $1, $NF आणि separator -F

हे का लागतं?

Command output आणि logs spaces किंवा commas ने वेगळे columns असतात. Spaces असमान असतील तर cut fail होतो; awk सांभाळतो.

हे काय आहे?

awk '{print $1}' field 1 print करतो. Default fields spaces किंवा tabs च्या कितीही run ने वेगळे, म्हणून असमान spacing चालतं. $0 पूर्ण line, $NF शेवटचा field, $(NF-1) त्याच्या आधीचा. -F, comma separator, -F: colon, -F'[,;]' regex. OFS output separator; print $1,$2 तो वापरतो (default space).

Item	अर्थ
$0	पूर्ण line
$1 $2	Field 1, 2
$NF	शेवटचा field
NF	Fields ची संख्या
NR	Line number (record)
FS / -F	Input separator
OFS	Output separator

कसं करायचं (step by step)

ps output चा पहिला column.

ps aux | awk '{print $1}' | sort | uniq -c | sort -nr | head -3

Output:

     98 root
     12 nginx
      7 ravi

याचा अर्थ: असमान spaces चालतात.

Users आणि shells.

awk -F: '{print $1, $7}' /etc/passwd | tail -2

Output:

ravi /bin/bash
nginx /sbin/nologin

याचा अर्थ: -F: colons वर तोडतो.

शेवटचा field.

df -h | awk '{print $NF}'

Output:

Mounted
/
/boot
/data

याचा अर्थ: $NF म्हणजे mount point.

Output separator बदला.

awk -F: 'BEGIN{OFS=","} {print $1,$3}' /etc/passwd | head -2

Output:

root,0
bin,1

याचा अर्थ: OFS="," CSV बनवतो.

Columns reorder.

echo 'Pune 4500 2026-10-01' | awk '{print $3, $1, $2}'

Output:

2026-10-01 Pune 4500

याचा अर्थ: हवा तो क्रम.

प्रत्येक line चे fields.

awk -F, '{print NR": "NF}' sales.csv | head -3

Output:

1: 4
2: 4
3: 3

याचा अर्थ: Line 3 मधे column कमी. Data checks साठी उपयोगी.

3. Patterns: condition ने lines निवडा

हे का लागतं?

Amount > 5000 असलेल्या rows, UID ≥ 1000 असलेले users, किंवा एका column मधे regex जुळणाऱ्या lines हव्यात.

हे काय आहे?

pattern { action }. Action नसेल तर awk line print करतो. Patterns: /regex/, $3 > 100, $2 == "Pune", $1 ~ /^web/ (जुळतं), $1 !~ /test/ (जुळत नाही), जोडायला && आणि ||, NR==1, header skip ला NR>1, /start/,/end/ ranges.

कसं करायचं (step by step)

5000 पेक्षा जास्त rows.

awk -F, '$4 > 5000' sales.csv

Output:

2026-10-02,Mumbai,Asha,7200
2026-10-03,Pune,Imran,5600

याचा अर्थ: Action नाही म्हणजे print.

खरे users (UID 1000+).

awk -F: '$3 >= 1000 && $3 < 65000 {print $1}' /etc/passwd

Output:

ravi
anita

याचा अर्थ: && ने दोन conditions.

Text compare.

awk -F, '$2 == "Pune" {print $3}' sales.csv

Output:

Imran
Sneha

याचा अर्थ: Text साठी quotes सह ==.

एका field वर regex.

awk '$1 ~ /^web/' hosts.txt

Output:

web1 10.0.0.11
web2 10.0.0.12

याचा अर्थ: ~ म्हणजे 'जुळतं'.

Header skip.

awk -F, 'NR > 1 {print $2}' sales.csv | sort -u

Output:

Mumbai
Nashik
Pune

याचा अर्थ: NR म्हणजे line number.

Access log मधून HTTP 5xx.

awk '$9 >= 500 {print $7, $9}' access.log | head -2

Output:

/pay 503
/cart 500

याचा अर्थ: nginx combined format मधे $9 status, $7 URL.

4. BEGIN, END, NR आणि running totals

हे का लागतं?

Reports ला आधी header आणि शेवटी totals हवेत.

हे काय आहे?

BEGIN { } पहिल्या line आधी चालतो (FS, OFS set, headers print). END { } शेवटच्या line नंतर (totals print). Variables 0 किंवा रिकाम्याने सुरू, म्हणून sum += $3 सरळ चालतं. END मधे NR म्हणजे एकूण lines. Average = sum/NR (filter केलं असेल तर sum/count).

कसं करायचं (step by step)

एकूण litres.

awk '{sum += $3} END {print "Total:", sum}' milk.txt

Output:

Total: 642

याचा अर्थ: sum प्रत्येक line चा field 3 जोडतो.

सरासरी response time.

awk '{s += $NF} END {printf "avg %.2f ms over %d requests\n", s/NR, NR}' resp.log

Output:

avg 182.40 ms over 1200 requests

याचा अर्थ: printf 2 decimals देतो.

Min आणि max.

awk 'NR==1{min=max=$2} {if($2<min)min=$2; if($2>max)max=$2} END{print min, max}' temps.txt

Output:

18 41

याचा अर्थ: min, max line 1 पासून.

Header आणि footer.

awk -F, 'BEGIN{print "CITY AMOUNT"} NR>1{print $2, $4; t+=$4} END{print "TOTAL", t}' sales.csv

Output:

CITY AMOUNT
Pune 4500
Nashik 3200
TOTAL 7700

याचा अर्थ: एका line मधे छोटा report.

जुळणाऱ्या lines मोजा.

awk '/ERROR/ {n++} END {print n+0}' app.log

Output:

याचा अर्थ: काही नसेल तर n+0 रिकाम्या ऐवजी 0.

80 पेक्षा जास्त disk used.

df -h | awk 'NR>1 && $5+0 > 80 {print $6, $5}'

Output:

/data 91%

याचा अर्थ: $5+0 '91%' चं number 91 करतो.

5. Arrays: group नुसार totals

हे का लागतं?

घरानुसार bill, IP नुसार requests, शहरानुसार sales: प्रत्येक key साठी एक total हवं.

हे काय आहे?

awk arrays text keys वापरतात: t[$2] += $4. END मधे for (k in t) print k, t[k] ने loop. क्रम random, म्हणून sort मधे pipe. count[$1]++ मोजतो. if (k in arr) key तपासतो. delete arr[k] काढतो. !seen[$0]++ हा famous one-liner प्रत्येक line फक्त पहिल्यांदा print करतो (sort शिवाय dedupe).

कसं करायचं (step by step)

शहरानुसार sales.

awk -F, 'NR>1 {t[$2]+=$4} END {for (c in t) print c, t[c]}' sales.csv | sort -k2 -nr

Output:

Pune 10100
Mumbai 7200
Nashik 3200

याचा अर्थ: प्रत्येक key ला एक total.

IP नुसार requests.

awk '{c[$1]++} END {for (ip in c) print c[ip], ip}' access.log | sort -nr | head -3

Output:

812 10.0.0.7
430 10.0.0.2
95 49.36.12.4

याचा अर्थ: sort | uniq -c सारखं, एका tool मधे.

घरानुसार bill.

awk '{b[$2] += $3*$4} END {for (h in b) printf "%-6s Rs %d\n", h, b[h]}' milk.txt | sort

Output:

A-101  Rs 1680
B-204  Rs 2240

याचा अर्थ: Litres × rate, घरानुसार बेरीज.

Duplicates काढा, क्रम ठेवा.

awk '!seen[$0]++' emails.txt | wc -l

Output:

याचा अर्थ: पहिल्यांदा seen[$0] 0, !0 true, म्हणून print.

Group नुसार average.

awk '{s[$1]+=$2; n[$1]++} END {for (k in s) printf "%s %.1f\n", k, s[k]/n[k]}' resp_by_api.txt

Output:

/orders 210.5
/login 95.0

याचा अर्थ: दोन arrays: sum आणि count.

6. printf, variables आणि छोटे programs

हे का लागतं?

Reports नीट लावायचे असतात, आणि कधी shell मधली value किंवा if/else लागतं.

हे काय आहे?

printf "%-10s %8.2f\n", a, b: %s text, %d integer, %f decimal, %-10s left aligned width 10, %8.2f width 8 आणि 2 decimals. Shell values -v name="$VAR" ने द्या (program मधे $VAR paste करू नका). awk मधे if/else, for, while, next (पुढच्या line वर), आणि functions: length(), substr(s,i,n), tolower(), toupper(), split(s,a,sep), gsub(/re/,"x") आणि sub(), index(), sprintf(), int().

कसं करायचं (step by step)

नीट table.

awk -F, 'NR>1 {printf "%-8s %-8s %8.2f\n", $2, $3, $4}' sales.csv

Output:

Pune     Imran     5600.00
Mumbai   Asha      7200.00

याचा अर्थ: Columns नीट लागतात.

Shell value safely द्या.

LIMIT=5000; awk -F, -v lim="$LIMIT" 'NR>1 && $4 > lim {print $3}' sales.csv

Output:

Asha
Imran

याचा अर्थ: -v awk variable set करतो.

if/else labels.

awk '{if ($2 >= 35) r="PASS"; else r="FAIL"; print $1, r}' marks.txt

Output:

Sneha PASS
Raj FAIL

याचा अर्थ: Normal programming logic.

Field मधे replace.

echo 'Poona,4500' | awk -F, 'BEGIN{OFS=","} {gsub(/Poona/,"Pune",$1); print}'

Output:

Pune,4500

याचा अर्थ: gsub $1 मधले सगळे matches बदलतो.

Substring आणि upper case.

echo '2026-10-25 web01' | awk '{print substr($1,1,7), toupper($2)}'

Output:

2026-10 WEB01

याचा अर्थ: substr(s, start, length).

next ने lines skip.

awk '/^#/ {next} NF {print}' app.conf

Output:

port=8080
mode=prod

याचा अर्थ: next पुढच्या line वर; NF blank lines skip.

Script file.

printf 'BEGIN{FS=","}\nNR>1{t+=$4}\nEND{print t}\n' > total.awk && awk -f total.awk sales.csv

Output:

याचा अर्थ: मोठे programs .awk file मधे.

7. awk ने खरा log analysis

हे का लागतं?

Incident वेळी काही मिनिटांत उत्तर हवं: कोणती URL slow, कोणते status codes, शेवटच्या तासात काय बदललं.

हे काय आहे?

Log format माहीत हवा. nginx combined: $1 IP, $4 time, $7 URL, $9 status, $10 bytes; शेवटी $request_time जोडलं तर $NF seconds. Filters, arrays आणि sort एकत्र. Quoted commas असलेल्या CSV साठी खरं CSV tool (csvkit, Miller mlr, किंवा gawk 5.3+ मधे gawk --csv).

कसं करायचं (step by step)

Status code counts.

awk '{c[$9]++} END {for (s in c) print s, c[s]}' access.log | sort

Output:

याचा अर्थ: पटकन health picture.

Average time ने slowest URLs.

awk '{t[$7]+=$NF; n[$7]++} END {for (u in t) printf "%.3f %s\n", t[u]/n[u], u}' access.log | sort -nr | head -3

Output:

2.140 /api/report
0.910 /api/search
0.120 /cart

याचा अर्थ: $NF म्हणजे request time.

दर तासाचे bytes.

awk '{split($4,a,":"); b[a[2]]+=$10} END {for (h in b) print h, int(b[h]/1048576) " MB"}' access.log | sort

Output:

09 512 MB
10 830 MB

याचा अर्थ: split time तोडतो; a[2] म्हणजे hour.

Top memory processes.

ps aux | awk 'NR>1 {print $4, $11}' | sort -nr | head -3

Output:

12.4 /usr/bin/java
3.1 /usr/sbin/mysqld
1.2 nginx:

याचा अर्थ: $4 %MEM, $11 command.

Time window मधल्या lines.

awk '$2 >= "10:00:00" && $2 <= "10:05:00"' app.log | wc -l

Output:

याचा अर्थ: Fixed-width times साठी text compare चालतं.

8. अनेक industries मधली खरी उदाहरणं

हे का लागतं?

तेच Linux skill प्रत्येक प्रकारच्या company मध्ये लागतं. वेगवेगळ्या ठिकाणी पाहिलं की लक्षात राहतं.

हे काय आहे?

प्रत्येक row म्हणजे एक काल्पनिक team. कोण हे वापरतं आणि कसं ते दाखवते.

कसं करायचं (step by step)

Team आणि शहर	ते कसं वापरतात	Command
Deepak, SRE, Noida	nginx logs मधून slowest API	`awk '{t[$7]+=$NF;n[$7]++} END{for(u in t) print t[u]/n[u],u}' access.log \| sort -nr \| head`
Sophie, retail analytics, Lyon	CSV मधून store नुसार sales	`awk -F, 'NR>1{t[$2]+=$5} END{for(s in t) print s,t[s]}' sales.csv`
Abdul, telecom billing, Riyadh	Customer नुसार call minutes	`awk '{m[$1]+=$3} END{for(c in m) print c,m[c]}' cdr.txt`
Grace, research lab, Nairobi	Sensor readings ची average आणि max	`awk '{s+=$2; if($2>m)m=$2} END{print s/NR, m}' sensor.log`
Rakesh, banking ops, Mumbai	Limit पेक्षा जास्त transactions flag	`awk -F, -v lim=200000 '$6>lim' txn.csv`
Hiro, cloud costs, Tokyo	Billing CSV मधून AWS service नुसार cost	`awk -F, '{c[$3]+=$9} END{for(s in c) printf "%-20s %10.2f\n",s,c[s]}' bill.csv`

9. नेहमीच्या errors आणि त्यांचे fixes

हे का लागतं?

हे errors सगळ्यांना येतात. कारण माहीत असलं की तास वाचतात.

हे काय आहे?

आधी नेमका message वाचा. मग खालच्या row शी जुळवा.

कसं करायचं (step by step)

दिसणारा error	का होतं	Fix कसा करायचा
`awk: cmd. line:1: syntax error at source line 1`	Shell quoting ने program तुटला (double quotes किंवा brace चुकला)	Program single quotes मधे आणि { } तपासा. `awk '{print $1}' f`
`Prints the whole line instead of a field`	Double quotes, म्हणून shell ने $1 रिकामं केलं	Program ला single quotes. `awk '{print $2}' f`
`Sum is 0 or wrong`	चुकीचा field किंवा separator	आधी NF आणि field print, -F set. `awk -F, '{print NF, $4}' f \| head`
`awk: division by zero`	0 असलेल्या count ने भागाकार (lines जुळल्या नाहीत)	if (n) ने guard. `awk '/x/{s+=$2;n++} END{if(n) print s/n}' f`
`Numbers with % or commas add wrongly`	'91%' किंवा '1,200' clean numbers नाहीत	gsub ने साफ किंवा +0. `awk '{gsub(/,/,"",$2); s+=$2} END{print s}' f`
`Fields shift in some CSV rows`	Quoted fields मधे commas	gawk --csv, mlr किंवा csvkit. `mlr --icsv --opprint cat f.csv`
`Shell variable not seen inside awk`	Single quotes मधे $VAR expand होत नाही	-v ने द्या. `awk -v x="$VAR" '$1==x' f`
`for (k in arr) output in random order`	awk arrays ला क्रम नाही	sort मधे pipe (किंवा gawk PROCINFO sorted_in). `awk '...' \| sort -k2 -nr`
`awk: function gensub never defined`	gensub आणि काही features फक्त gawk मधे	gawk install करा किंवा sub/gsub. `sudo dnf install gawk`
`Blank or wrong output with Windows files`	शेवटचा \r शेवटचा field बिघडवतो	आधी \r काढा. `awk '{sub(/\r$/,"")} {print $NF}' f`

10. Troubleshooting step by step

हे का लागतं?

awk report चुकीचा असेल तर awk ला दिसणारे fields एक एक step बघा.

हे काय आहे?

वरून खाली जा. ज्या step ला problem दिसतो तिथे थांबा.

कसं करायचं (step by step)

प्रत्येक line ला किती fields.

awk -F, '{print NR, NF}' data.csv | head

Spaces दिसायला markers सह field.

awk -F, '{print "["$4"]"}' data.csv | head -3

Hidden \r तपासा.

head -2 data.csv | cat -A

फक्त filter तपासा.

awk -F, '$4 > 5000' data.csv | head

कोणता awk आहे.

awk --version 2>/dev/null | head -1 || awk -W version

END मधे empty input guard.

awk '{n++} END{print n+0}' data.csv

11. Lab 1: महिन्याचा दुधाचा bill report

हे का लागतं?

Totals, groups आणि printf सह पूर्ण report बनवा.

हे काय आहे?

पूर्ण hands-on lab. प्रत्येक step test Linux machine वर करा (EC2 instance, VM किंवा WSL).

कसं करायचं (step by step)

Delivery file बनवा.

mkdir -p ~/lab11 && cd ~/lab11 && for d in $(seq -w 1 30); do echo "2026-10-$d A-101 2 56"; echo "2026-10-$d B-204 $(( (10#$d % 3) + 1 )) 56"; done > milk.txt; head -2 milk.txt

Output:

2026-10-01 A-101 2 56
2026-10-01 B-204 2 56

एकूण litres.

awk '{s+=$3} END{print s}' milk.txt

Output:

घरानुसार bill.

awk '{b[$2]+=$3*$4} END{for(h in b) printf "%-6s Rs %6d\n", h, b[h]}' milk.txt | sort

Output:

A-101  Rs   3360
B-204  Rs   3360

B-204 ने 3 litres घेतलेले दिवस.

awk '$2=="B-204" && $3==3 {n++} END{print n}' milk.txt

Output:

घरानुसार रोजची सरासरी litres.

awk '{s[$2]+=$3; n[$2]++} END{for(h in s) printf "%s %.2f\n", h, s[h]/n[h]}' milk.txt | sort

Output:

A-101 2.00
B-204 2.00

12. Lab 2: Web log incident report

हे का लागतं?

खरे incident प्रश्न: status codes, slow URLs, top IPs.

हे काय आहे?

पूर्ण hands-on lab. प्रत्येक step test Linux machine वर करा (EC2 instance, VM किंवा WSL).

कसं करायचं (step by step)

Sample log (IP, URL, status, seconds).

cd ~/lab11 && for i in $(seq 1 500); do echo "10.0.0.$((i%5)) /api/p$((i%4)) $([ $((i%25)) -eq 0 ] && echo 500 || echo 200) 0.$((i%9))"; done > web.log

Output:

(no output)

Status counts.

awk '{c[$3]++} END{for(s in c) print s, c[s]}' web.log | sort

Output:

200 480
500 20

URL नुसार average time.

awk '{t[$2]+=$4; n[$2]++} END{for(u in t) printf "%.3f %s\n", t[u]/n[u], u}' web.log | sort -nr

Output:

0.404 /api/p1 ...(4 lines)

कोणत्या URLs 500 देतात?

awk '$3==500 {u[$2]++} END{for(k in u) print u[k], k}' web.log | sort -nr

Output:

20 /api/p0

Top 2 IPs.

awk '{c[$1]++} END{for(i in c) print c[i], i}' web.log | sort -nr | head -2

Output:

100 10.0.0.0
100 10.0.0.1

Ravindra Bagale's Tip

Before writing a big awk program, run awk '{print NF": "$0}' on a few lines. If the field count is not what you think, every later total will be wrong.

13. नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

प्र. awk, gawk, mawk: कोणता?

awk standard. gawk (GNU) मधे सगळ्यात जास्त features, mawk खूप fast. बहुतेक scripts सगळ्यांवर चालतात.

प्र. cut ऐवजी awk कधी?

Spaces असमान असतील, conditions, maths, totals किंवा groups हवे असतील तेव्हा.

प्र. Program ला single quotes का?

Shell ने $1, $NF आणि इतर awk symbols ना हात लावू नये म्हणून.

प्र. Tab separator कसा?

awk -F'\t' आणि OFS='\t'.

प्र. awk arrays चा क्रम ठेवतो का?

नाही. Output sort मधे pipe करा.

प्र. NR==FNR म्हणजे?

फक्त पहिली file वाचताना true. File 1 array मधे load करून file 2 match करायला.

प्र. awk file in place edit करू शकतो का?

gawk मधे -i inplace. नाहीतर temp file मधे लिहून mv.

प्र. मोठ्या files साठी awk चांगला का?

हो, line by line stream करतो आणि arrays फार मोठे नसतील तर कमी memory.

14. मुलाखत प्रश्न आणि उत्तरं

Beginner level

प्र. दुसरा column कसा print?

awk '{print $2}' file.

प्र. Comma separator कसा?

awk -F, '{print $1}' file.csv.

प्र. $NF म्हणजे?

Line चा शेवटचा field.

प्र. NR म्हणजे?

सध्याचा line (record) number.

Mid level level

प्र. Column ची बेरीज.

awk '{s+=$3} END{print s}' file.

प्र. Column 3 > 100 असलेल्या lines.

awk '$3 > 100' file.

प्र. फक्त awk ने IP नुसार requests.

awk '{c[$1]++} END{for(i in c) print c[i], i}' access.log | sort -nr.

प्र. Sort न करता duplicate lines काढा.

awk '!seen[$0]++' file.

Senior level

प्र. awk '!seen[$0]++' कसं काम करतं?

पहिल्यांदा seen[$0] 0; post-increment 0 परत देतो, ! true करतो, line print; नंतर ≥1, false. Unique lines प्रमाणे memory वाढते.

प्र. awk ने दोन files key वर join.

awk 'NR==FNR{a[$1]=$2; next} $1 in a {print $0, a[$1]}' f1 f2: f1 array मधे, मग f2 ची प्रत्येक line lookup.

प्र. Log मधून p95 latency.

Time column काढा, sort -n, मग ceil(0.95*N) वी line: sort -n t | awk '{a[NR]=$1} END{print a[int(NR*0.95+0.5)]}'.

प्र. Excel मधल्या CSV export वर awk चुकीचे totals का देतो?

Quoted commas fields तोडतात, line ends वर \r, thousands separators आणि BOM. साफ करा किंवा gawk --csv / mlr.

घरी करून बघा

15 lines मधे महिन्याचे खर्च 'date category amount' असे लिहा. awk ने एकूण, category नुसार total आणि सगळ्यात मोठा एक खर्च काढा.
'df -h | awk ...' चालवून फक्त 50% पेक्षा जास्त भरलेल्या file systems print करा.

सराव Tasks

या scenario बद्दल

Milan Furniture हा मिलान मधला फर्निचर व्यवसाय आहे. Giulia Rossi त्यांचं IT व cloud काम पाहतात. त्यांचे पैसे EUR मध्ये मोजले जातात आणि AWS resources eu-south-1 Region मध्ये चालतात. खालच्या tasks मध्ये तुम्ही या lesson मध्ये शिकलेलं वापरून त्यांची खरी कामं करता. सगळी नावं, account IDs, IP addresses व numbers सरावासाठी काल्पनिक आहेत.

0 / 16

सोपं पहिला field

का: Output मधून नावं.

काय करायचं: awk ने users.txt (space separated) च्या प्रत्येक line चा पहिला field.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

सोपं Colon separator

का: /etc/passwd colons वापरतो.

काय करायचं: awk आणि -F: ने /etc/passwd मधून usernames (field 1).

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

सोपं awk ने lines मोजा

का: NR line count ठेवतो.

काय करायचं: awk आणि END ने data.txt मधल्या lines ची संख्या.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

सोपं Field count variable

का: Line ला किती columns.

काय करायचं: सध्याच्या line मधल्या fields ची संख्या कोणत्या built-in awk variable मधे?

कसं करायचं:

Task मधले numbers लिहून घ्या.
कागदावर step by step काढा.
Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
Check answer दाबा.

मध्यम शेवटचा field

का: Shells शेवटचा field.

काय करायचं: -F: आणि $NF ने /etc/passwd च्या प्रत्येक line चा शेवटचा field.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम Number ने filter

का: मोठे orders.

काय करायचं: orders.csv comma separated. Field 3 हा 5000 पेक्षा मोठा असलेल्या lines print.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम Regex जुळणाऱ्या lines

का: grep सारखं, पण fields print.

काय करायचं: app.log मधल्या ERROR lines चा field 2 print.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम Column बेरीज

का: दिवसाचा total revenue.

काय करायचं: sales.txt (space) चा field 2 बेरीज करून शेवटी total print. s+=$2 आणि END.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम Header row skip

का: Headers data नाहीत.

काय करायचं: report.csv (comma) च्या पहिल्या सोडून प्रत्येक line चा field 1. NR>1.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम Formatted output

का: नीट reports.

काय करायचं: prices.txt साठी field 1 10 chars left-aligned आणि field 2 2 decimals सह. printf "%-10s %.2f\n".

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम Shell variable pass

का: Threshold प्रत्येक run ला बदलतो.

काय करायचं: -v ने lim=80 देऊन usage.txt मधे field 2 > lim lines print.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम लांब lines

का: 120 chars पेक्षा लांब lines.

काय करायचं: length वापरून app.py च्या 120 characters पेक्षा लांब lines.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

अवघड Group प्रमाणे totals

का: शहरानुसार sales.

काय करायचं: sales.csv: city,amount. शहरानुसार amount बेरीज, city आणि total print. t[$1]+=$2 आणि END मधे for loop.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

अवघड IP प्रमाणे hits

का: त्रास देणारे clients.

काय करायचं: access.log मधे IP (field 1) प्रमाणे lines मोजा, ip आणि count print. c[$1]++.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

अवघड Output separator बदला

का: Spaces चं CSV.

काय करायचं: BEGIN मधे OFS="," ठेवून data.txt चे fields 1 आणि 3 commas ने.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

अवघड Disk use alert

का: Full disks लवकर पकडा.

काय करायचं: df -P output मधून use% ($5, +0 ने number) 80 पेक्षा जास्त असेल तेव्हा mount point ($6). NR>1 ने header skip.

कसं करायचं:

हे काम करणारा Linux command शोधा.
Task ला लागणारे options (उदा. -r, -h) जोडा.
File नावं, folders किंवा users योग्य क्रमाने लिहा.
System files/users बदलत असाल तर sudo वापरा. Check answer दाबा.

सगळे सराव tasks Task Hub मध्ये पाहा →

थोडक्यात सांगायचं तर

Fields: $1..$NF, $0; -F separator; output साठी OFS.
pattern { action }; action नाही = print.
BEGIN आधी, END नंतर; NR lines मोजतो.
sum += $n, arrays t[key] += $n, count[key]++.
Aligned reports साठी printf; shell values साठी -v.
Array output sort मधे pipe.

उजळणी, तुलना आणि मुलाखत cards

हा lesson काही मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR हा lesson उघडतो.

awk fields. Lines चे columns. $1 पहिला, $NF शेवटचा, -F separator. प्रत्येक line ला pattern {action}. Users आणि shells. — उजळणी card: awk fields · PNG download करा · Card page उघडा

awk reports. एका line मधे totals आणि counts. Arrays key ने group. END results print. IP प्रमाणे hits. — उजळणी card: awk reports · PNG download करा · Card page उघडा

sed vs awk. Lines आणि text. / Fields आणि numbers. — तुलना: sed vs awk · PNG download करा · Card page उघडा

BEGIN vs END. पहिल्या line आधी. / शेवटच्या line नंतर. — तुलना: BEGIN vs END · PNG download करा · Card page उघडा

awk की cut?. cut साधा आणि fast. awk spaces आणि maths. Column बेरीज. — मुलाखत card: awk की cut? · PNG download करा · Card page उघडा

awk ला shell variable?. Quotes मधला $x shell नाही. -v ने pass. Threshold check. — मुलाखत card: awk ला shell variable? · PNG download करा · Card page उघडा

awk मधे CSV header skip?. Header line 1. NR>1 वापरा. फक्त data rows. — मुलाखत card: awk मधे CSV header skip? · PNG download करा · Card page उघडा

Disk 80% पेक्षा जास्त alert?. df use% text देतो. +0 ने number. भरलेले mounts. — मुलाखत card: Disk 80% पेक्षा जास्त alert? · PNG download करा · Card page उघडा

अजून cards: Ravi Sir's Cards.

Linux awk Command Tutorial: Fields, Patterns, Sums आणि Reports

1. रोजचं उदाहरण: दूधवाल्याची वही

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

2. Fields: $1, $NF आणि separator -F

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

3. Patterns: condition ने lines निवडा

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

4. BEGIN, END, NR आणि running totals

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

5. Arrays: group नुसार totals

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

6. printf, variables आणि छोटे programs

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

7. awk ने खरा log analysis

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

8. अनेक industries मधली खरी उदाहरणं

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

9. नेहमीच्या errors आणि त्यांचे fixes

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

10. Troubleshooting step by step

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

11. Lab 1: महिन्याचा दुधाचा bill report

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

12. Lab 2: Web log incident report

हे का लागतं?

हे काय आहे?

कसं करायचं (step by step)

13. नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

14. मुलाखत प्रश्न आणि उत्तरं

Beginner level

Mid level level

Senior level

सराव Tasks

सोपं पहिला field

सोपं Colon separator

सोपं awk ने lines मोजा

सोपं Field count variable

मध्यम शेवटचा field

मध्यम Number ने filter

मध्यम Regex जुळणाऱ्या lines

मध्यम Column बेरीज

मध्यम Header row skip

मध्यम Formatted output

मध्यम Shell variable pass

मध्यम लांब lines

अवघड Group प्रमाणे totals

अवघड IP प्रमाणे hits

अवघड Output separator बदला

अवघड Disk use alert

15. संबंधित chapters

उजळणी, तुलना आणि मुलाखत cards