Ravindra BagaleCourses & study guides English Track your progress

AWS Backup आणि Disaster Recovery Plans सोप्या भाषेत

By , trainer LinkedIn Last updated:

Laptop तुटलं = panic. AWS वर region/ransomware/EBS delete मोठं. AWS Backup = central plans; DR = RPO/RTO साठी practiced plan — फक्त snapshots नाही.

या chapter मध्ये तुम्ही काय शिकाल

  • Backup व DR वेगळे का
  • Plans, vaults, copies
  • Pilot/warm/multi-site
  • Industries/compliance
  • Lab, errors, FAQ, interview

1. आधी रोजचं उदाहरण

पुणे clinic: RDS+EFS. Nightly Backup + weekly copy to ap-southeast-1. महिन्याला restore drill.

2. AWS Backup आणि DR का?

हे का लागतं?

फक्त snapshots = strategy नाही. Schedule, encryption, copy, restore runbook + RPO/RTO.

  • एकच ठिकाणी अनेक services
  • Lifecycle/expire
  • Cross-region copy
  • Plan change audit

3. AWS Backup काय?

हे काय आहे?

AWS Backup: plan (schedule+lifecycle) → resources → vault. Copy region/account. DR pattern = किती infra ready.

Termअर्थ
RPOMax data loss
RTOMax downtime
Backup planकेव्हा/किती वेळा
VaultRecovery points box
Pilot lightमिनिमल DR core
Warm standbyछोटं पूर्ण env
Resources → Plan → Vault → Copy → RestoreProd tagged data
RPO/RTO evidence

4. Starter DR path

कसं करायचं (step by step)

  1. Business सोबत RPO/RTO.
  2. Tags Backup/Env.
  3. Vault + CMK + deny-delete.
  4. Daily + weekly copy.
  5. Tag selections.
  6. SNS fail notify.
  7. Restore runbook.
  8. Quarterly drill.
  9. Immutability where offered.
  10. Cost review.
# Mental model
# AWS Backup plan → rules (cron) → selections (tags/ARNs)
# → vault (KMS) → optional cross-region copy

5. DR patterns तुलना

PatternCost vs speed
Backup/restoreस्वस्त; slow RTO
Pilot lightLow cost; boot
Warm standbyHigher cost; fast
Multi-siteHighest; near-zero

6. Multi-industry notes

Banks: cross-region + immutable. Factories: EBS historians. EdTech: video RPO ढील; progress DB tight.

7. Industries आणि roles

  • Healthcare: restore drills
  • Fintech: ransomware
  • SaaS: tenant restore
  • Gov: retention law
  • IT: managed backup

8. Lab: plan+vault+tiny volume

Org block नसेल तर ap-south-1 (Mumbai). आधी budget alert.

कसं करायचं (step by step)

  1. 1 GiB EBS + tag.
  2. vault + plan.
  3. On-demand backup.
  4. Restore + attach verify.
  5. Optional cross-region copy.

Cleanup (billing थांबवा)

  1. Cleanup volumes/plan/vault.
  2. Alarms/SNS clean.

9. सामान्य errors आणि fixes

प्रत्येक row = खरी चूक. Panic करण्याआधी fix वाचा.

Error / लक्षणFix
AMI = DR समजलंPlans+drills.
Restore test नाहीDrills.
Vault open deleteAccess policy.
Same AZ onlyCross-region.
Untagged skipInventory.
RPO 0 claimFrequency match.
Wrong key DRCMK plan.
PITR विसरलोNative options.
Forever retainLifecycle.
Runbook मौखिकgit/wiki.

10. Troubleshooting checklist

  1. Fail → Backup role IAM.
  2. Vault deny → policy/KMS.
  3. Restore slow → volume type.
  4. Copy pending → quotas/KMS.
  5. Not listed → type/region.
  6. Tags typo.

11. FAQ

प्र. Backup मोफत?

Storage/restore pricing.

प्र. Snapshots vs?

Orchestration+policy.

प्र. S3 versioning?

Objects only.

प्र. Pilot vs warm?

Cost vs RTO.

प्र. Cross-account?

Ransomware isolation.

प्र. Drills कोण?

Eng+business.

12. Interview Q&A

प्र. RPO vs RTO?

Loss vs downtime.

प्र. AWS Backup?

Plans/vaults/copies.

प्र. Drills का?

Untested = fail.

प्र. Pilot light?

Minimal then scale.

प्र. Immutable?

Lock period.

प्र. Tags?

Selection at scale.

13. Tips — English, मराठी आणि हिंदी

Ravindra Bagale's Tip (EN)

A backup you never restored is a story, not a control. Put the last drill date next to RPO/RTO on your wiki.

Ravindra Bagale's Tip (MR)

Restore न केलेला backup = story. Wiki वर last drill + RPO/RTO.

Tip (HI)

बिना restore ड्रिल का बैकअप सिर्फ कहानी है — wiki पर drill तारीख और RPO/RTO लिखो।

घरी करून बघा

  1. Sample store RPO/RTO एक वाक्य.
  2. 3-tier मध्ये 5 tag resources.
  3. Mumbai→Singapore sketch.

थोडक्यात सांगायचं तर

  1. Backup = plans/vaults.
  2. DR = RPO/RTO + drills.
  3. Cross-region/account.
  4. Lifecycle.

उजळणी, मुलाखत आणि तुलना cards

हा lesson काही मिनिटांत revise करा. Cards phone वर save करा किंवा PNG download करा. प्रत्येक card वरचा QR हा lesson उघडतो.

उजळणी card: AWS Backup आणि DR. Scattered snapshots = hard restore. Plans + vaults + recovery points. Vault → plan → tags → restore drill. Nightly + quarterly drill.
उजळणी card: AWS Backup आणि DR · PNG download करा · Card page उघडा
उजळणी card: RPO, RTO आणि strategies. Backup ≠ promised recovery time. RPO/RTO; strategy ladder. Per-app RPO/RTO; copy; game day. Payments warm; blog restore.
उजळणी card: RPO, RTO आणि strategies · PNG download करा · Card page उघडा
तुलना: AWS Backup plan vs Ad-hoc service snapshots. AWS Backup plan: Central plans/vaults/tags. Ad-hoc service snapshots: Per-service manual snapshots.
तुलना: AWS Backup plan vs Ad-hoc service snapshots · PNG download करा · Card page उघडा
तुलना: Backup/restore or pilot light vs Multi-site active/active. Backup/restore or pilot light: कमी cost; जास्त RTO. Multi-site active/active: Dual-site cost; lowest RTO.
तुलना: Backup/restore or pilot light vs Multi-site active/active · PNG download करा · Card page उघडा
मुलाखत card: AWS Backup काय centralize करतं?. Plans + vaults + recovery points. Tags > clicks. Tag selection.
मुलाखत card: AWS Backup काय centralize करतं? · PNG download करा · Card page उघडा
मुलाखत card: RPO vs RTO?. RPO=data loss; RTO=downtime. Numbers → strategy. 24h/1h example.
मुलाखत card: RPO vs RTO? · PNG download करा · Card page उघडा
मुलाखत card: Restore drills का?. Untested = surprise failure. Quarterly isolated restore. Drill found IAM gap.
मुलाखत card: Restore drills का? · PNG download करा · Card page उघडा
मुलाखत card: Cross-region copy का?. Regional outage protection. Cost vs impact. Nightly copy.
मुलाखत card: Cross-region copy का? · PNG download करा · Card page उघडा

अजून cards: Ravi Sir's Cards.

सराव Tasks

या scenario बद्दल

Vidarbha Cotton Mills हा नागपूर मधला वस्त्रोद्योग व्यवसाय आहे. Ganesh Wankhede त्यांचं IT व cloud काम पाहतात. त्यांचे पैसे INR मध्ये मोजले जातात आणि AWS resources ap-south-1 Region मध्ये चालतात. खालच्या tasks मध्ये तुम्ही या lesson मध्ये शिकलेलं वापरून त्यांची खरी कामं करता. सगळी नावं, account IDs, IP addresses व numbers सरावासाठी काल्पनिक आहेत.

0 / 16

सोपं Backup plans

का: DR plans.

काय करायचं: Backup plans.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

सोपं Vaults

का: Recovery points.

काय करायचं: Vaults list.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

सोपं Vault describe

का: KMS/policy.

काय करायचं: vidarbhacotton-vault describe.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

सोपं Drills

का: Test.

काय करायचं: Drills तर 1.

कसं करायचं:
  1. Task मधले numbers लिहून घ्या.
  2. कागदावर step by step काढा.
  3. Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
  4. Check answer दाबा.

सोपं Copy

का: Regional.

काय करायचं: Cross-region तर 1.

कसं करायचं:
  1. Task मधले numbers लिहून घ्या.
  2. कागदावर step by step काढा.
  3. Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
  4. Check answer दाबा.

मध्यम Plan get

का: Rules.

काय करायचं: vidarbhacottonplan get.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

मध्यम Selections

का: Protected.

काय करायचं: vidarbhacottonplan selections.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

मध्यम Backup jobs

का: Failures.

काय करायचं: Backup jobs.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

मध्यम StartRestoreJob

का: Restore.

काय करायचं: recovery-point StartRestoreJob.

कसं करायचं:
  1. { "Version": "2012-10-17", "Statement": [ ... ] } ने सुरू करा.
  2. प्रत्येक statement मध्ये Effect, Action व Resource लिहा.
  3. Task ला लागेल तेवढंच द्या (least privilege).
  4. Double quotes व commas नीट वापरा. Check answer दाबा.

मध्यम RPO JSON

का: RPO.

काय करायचं: RPOHours 24.

कसं करायचं:
  1. Task मधल्या top-level keys पासून सुरू करा.
  2. Child keys 2 spaces ने indent करा (tabs नकोत).
  3. प्रत्येक property मध्ये task मधली value भरा.
  4. Check answer दाबा. Keys चा क्रम महत्त्वाचा नाही.

मध्यम Pilot

का: Cost.

काय करायचं: Pilot cheaper तर 1.

कसं करायचं:
  1. Task मधले numbers लिहून घ्या.
  2. कागदावर step by step काढा.
  3. Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
  4. Check answer दाबा.

मध्यम Retain

का: Retention.

काय करायचं: Retain days?

कसं करायचं:
  1. Task मधले numbers लिहून घ्या.
  2. कागदावर step by step काढा.
  3. Box मध्ये फक्त final उत्तर लिहा.
  4. Check answer दाबा.

अवघड Recovery points

का: Restore points.

काय करायचं: vidarbhacotton-vault recovery points.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

अवघड Restore jobs

का: Restores.

काय करायचं: Restore jobs.

कसं करायचं:
  1. Task वाचा आणि ते कोणत्या AWS service बद्दल आहे ते ठरवा.
  2. aws लिहा, मग service चं नाव, मग operation (action शब्द).
  3. प्रत्येक आवश्यक flag (--name) व त्यापुढे task मधली value लिहा.
  4. Flags कोणत्याही क्रमाने चालतात. Check answer दाबा.

अवघड StartBackupJob

का: Operator.

काय करायचं: vault StartBackupJob.

कसं करायचं:
  1. { "Version": "2012-10-17", "Statement": [ ... ] } ने सुरू करा.
  2. प्रत्येक statement मध्ये Effect, Action व Resource लिहा.
  3. Task ला लागेल तेवढंच द्या (least privilege).
  4. Double quotes व commas नीट वापरा. Check answer दाबा.

अवघड RTO JSON

का: RTO.

काय करायचं: RTOHours 4.

कसं करायचं:
  1. Task मधल्या top-level keys पासून सुरू करा.
  2. Child keys 2 spaces ने indent करा (tabs नकोत).
  3. प्रत्येक property मध्ये task मधली value भरा.
  4. Check answer दाबा. Keys चा क्रम महत्त्वाचा नाही.

सगळे सराव tasks Task Hub मध्ये पाहा →