Ravindra Bagale · Cyber Securityसर्व coursesया course चे lessonsशोधाEnglish

Cyber Security · मराठी आवृत्ती

Networking तपासण्यासाठी Linux commands

रवींद्र बागले यांच्या course वर आधारित · सहज मराठीत explanation

या page मध्ये

IP, route, DNS आणि service port हे वेगवेगळे भाग आहेत. योग्य प्रश्नासाठी योग्य command निवडा.

Command उपयोग Example
ip addr (ip a) Interfaces आणि IP addresses ip -4 a
ip route Routing table आणि default gateway ip r
ss -tulnp Process सहित listening TCP/UDP ports sudo ss -tlnp
netstat -tulnp ss चा जुना पर्याय (net-tools package) sudo netstat -tlnp
ping ICMP reachability ping -​c 4 google.​com
curl HTTP client—website/API test curl -​I http://​localhost
wget Files download करणे wget https://​wordpress.​org/​latest.​tar.​gz
dig / nslookup DNS lookup (bind-utils/dnsutils package) dig +short example.​com
traceroute / tracepath Host पर्यंत path चे clues tracepath google.​com
nc (netcat) TCP connect होतो का तपासणे nc -​zv 10.​0.​1.​25 3306
hostnamectl Hostname पाहणे/सेट करणे sudo hostnamectl set-​hostname web01
sudo ss -tlnp                         # which programs listen on which ports?
sudo ss -tlnp | grep ':80 '           # is anything on port 80?
curl -I http://localhost              # only response headers (HTTP status)
curl -s http://localhost:3000/api/health
curl -o page.html https://example.com
wget -q -O - https://checkip.amazonaws.com    # print public IP
ping -c 3 8.8.8.8

ip addr interfaces/IPs, ip route routing/default gateway, ss -tulnp listening sockets आणि संबंधित processes दाखवतो. netstat जुना पर्याय आहे. ping ICMP reachability, curl HTTP/API test, wget download, dig/nslookup DNS, traceroute/tracepath path clues आणि nc -zv TCP connect check साठी वापरतात. hostnamectl hostname पाहतो/बदलतो.

ss output कसं वाचायचं?

0.0.0.0:80 म्हणजे सर्व local IPv4 interfaces वर listen. बाहेरून access मिळण्यासाठी routes, security group आणि इतर firewalls सुद्धा allow असायला हवेत. 127.0.0.1:3000 फक्त local loopback वर आहे—reverse proxy च्या मागच्या app साठी हे उपयोगी. *:80 दिसल्यास address family/output context तपासा.

EC2 ला ping होत नाही?

Security group/routing मध्ये ICMP allow नसेल तर ping fail होऊ शकतो. त्यावरून server बंद आहे असं ठरवू नका. प्रत्यक्ष service साठी curl किंवा nc वापरा. ICMP test हवी असेल तर trusted source IP पुरता योग्य rule द्या.

Missing tools install करा

# Ubuntu
sudo apt install -y net-tools dnsutils traceroute netcat-openbsd
# Amazon Linux 2023 / CentOS Stream 9
sudo yum install -y net-tools bind-utils traceroute nmap-ncat

OS योग्य command वापरा. Ubuntu आणि Amazon Linux/CentOS-family मध्ये DNS/netcat package names वेगळी आहेत.

Security मध्ये उपयोग

Listening sockets ची local list संभाव्य entry points दाखवते. Public interface वर listening आणि public network मधून प्रत्यक्ष reachable असणं वेगळं आहे. पुढे authorized external scan मधल्या results शी ही list compare करा.

Practice

तुमच्या instance चा private IP, default gateway, cat /etc/resolv.conf मधली resolver configuration आणि listening ports लिहा. काही systems मध्ये resolv.conf local stub दाखवतो, हे लक्षात घ्या. Laptop वरून स्वतःच्या instance चा port 22 nc -zv ने तपासा.