Cyber Security · मराठी आवृत्ती
Linux मधल्या folders ची रचना
या page मध्ये
Windows मध्ये C: drive दिसतो. Linux मध्ये सर्व paths / या root directory पासून सुरू होतात. कोणत्या folder मध्ये काय असतं हे समजलं की troubleshooting आणि investigation दोन्ही सोपं होतं.
/ root of everything
├── bin, sbin essential commands (now links to /usr/bin, /usr/sbin)
├── boot kernel and boot loader
├── dev device files (/dev/nvme0n1, /dev/xvda)
├── etc configuration files (nginx, ssh, fstab, passwd)
├── home users' home folders (/home/ec2-user, /home/ubuntu)
├── root home of the root user
├── opt optional / third-party software
├── tmp temporary files (cleared on reboot)
├── usr programs, libraries, docs (/usr/share/nginx/html)
├── var variable data: logs (/var/log), web (/var/www), databases (/var/lib/mysql)
├── proc, sys virtual files with kernel & hardware info
└── mnt, media mount points for extra disks
Folders समजून घेऊ
/bin,/sbin: आवश्यक commands; अनेक आधुनिक distributions मध्ये /usr मधल्या directories कडे links असतात./boot: kernel आणि boot loader files./dev: devices दाखवणाऱ्या files; उदा. /dev/nvme0n1, /dev/xvda./etc: configuration; nginx, ssh, fstab, passwd./home: users चे home folders; /home/ec2-user, /home/ubuntu./root: root user चं home./opt: optional/third-party software./tmp: temporary files. Cleanup/reboot नंतर काय टिकतं हे system policy वर ठरतं; कायमचा data इथे ठेवू नका./usr: programs, libraries, documentation; /usr/share/nginx/html सारखे paths./var: बदलणारा data—/var/log logs, /var/www web content, /var/lib/mysql database files./proc,/sys: kernel/process/hardware माहिती दाखवणारे virtual filesystems./mnt,/media: disks mount करण्यासाठीचे paths.
“Everything is a file” म्हणजे काय?
Linux अनेक resources file-like interface मधून उपलब्ध करतो: disk /dev/nvme1n1, process /proc/1234, hardware माहिती वगैरे. Paths case-sensitive असतात: Index.html आणि index.html या वेगळ्या files आहेत.
| Security मध्ये महत्त्वाचा path | काय माहिती असते? |
|---|---|
/etc/passwd, /etc/shadow |
User accounts आणि password hashes |
/etc/ssh/sshd_config |
SSH settings—root/password login |
/var/log/ |
Evidence: auth, web आणि system logs |
/tmp, /dev/shm |
Shared writable paths; संशयास्पद tools तपासतात |
/home/*/.ssh/ |
Private keys आणि authorized_keys |
/var/www/ |
Web app code/config; secrets च्या permissions तपासा |
Security मध्ये हा map कसा उपयोगी?
/etc/passwd मध्ये accounts, /etc/shadow मध्ये password hashes, /etc/ssh/sshd_config मध्ये SSH settings, /var/log मध्ये evidence, /home/*/.ssh मध्ये keys आणि authorized_keys असू शकतात. /tmp व /dev/shm सारख्या shared writable paths मध्ये संशयास्पद files तपासतात. /var/www मध्ये application code/config असू शकतो. Paths ची माहिती असणं म्हणजे secrets share करायचे असा अर्थ नाही; permissions जपा.
Privilege escalation तपासताना चुकीच्या permissions किंवा exposed keys शोधल्या जातात. Incident response मध्ये याच ठिकाणी evidence तपासतात.
Practice
ls /, ls /etc | head, ls -la ~ आणि sudo ls /var/log चालवा. प्रत्येक folder कशासाठी आहे ते एका ओळीत लिहा.