# Disk आणि storage commands

Source: https://ravindrabagale.com/mr/cyber/part-02/ch06-linux-advanced-commands/6-8-disk-and-storage-commands.html
Language: mr (Marathi with English technical terms)

Disk space, folder size, block device आणि mounted filesystem या वेगळ्या गोष्टी आहेत. खालील commands वापरून एकेक भाग पाहू.

df -h            # disk space per mounted filesystem (human readable)
df -Th           # include filesystem type (xfs, ext4)
sudo du -sh /var/log                    # total size of a folder
sudo du -h --max-depth=1 /var | sort -h # which sub-folder is big?
lsblk            # block devices (disks & partitions) as a tree
lsblk -f         # with filesystem type, UUID and mount point
sudo blkid       # UUIDs of all filesystems
findmnt /        # what is mounted at /
sudo mount /dev/nvme1n1 /data
sudo umount /data
cat /etc/fstab   # permanent mounts (read at boot)
free -h          # memory

df -h: mounted filesystems मधली space; df -Th filesystem type सुद्धा.

du -sh: folder चा एकूण disk usage; --max-depth=1 ने थेट subfolders ची तुलना.

lsblk: block devices/partitions; -f filesystem, UUID आणि mount points.

blkid: filesystem identifiers; findmnt /: root mount ची माहिती.

mount/umount: filesystem जोडणे/वेगळं करणे. Example मधलं /dev/nvme1n1 आणि /data तुमच्याकडे असेलच असं नाही; actual device, filesystem आणि mount point तपासल्याशिवाय चालवू नका.

/etc/fstab: boot-time mounts. चुकीची entry boot अडवू शकते.

free -h: RAM/swap; disk space नाही.

Practice

Free disk space, /var/log चा size, /var मधले तीन मोठे folders आणि lsblk -f output पाहा. या read-only exercise साठी mount बदलण्याची गरज नाही.

रवींद्र बागले यांची tip

Disk भरल्यावर database किंवा web server विचित्र errors देऊ शकतात. Code मध्येच दोष शोधण्याआधी df -h पाहा. मोठे folders शोधण्यासाठी du --max-depth आणि sort -h उपयोगी पडतात.