# Help कशी मिळवायची? nano आणि vim मध्ये editing

Source: https://ravindrabagale.com/mr/cyber/part-02/ch05-linux-basic-commands/5-9-getting-help-and-editing-files-nano-vim.html
Language: mr (Marathi with English technical terms)

प्रत्येक command पाठ करायची गरज नाही. Help वाचता आली की नवीन options स्वतः वापरता येतात.

man ls              # full manual page (q to quit, /word to search)
ls --help           # short usage summary
whatis chmod        # one-line description
apropos network     # search manual pages by keyword
type cd             # is it a built-in, alias or program?
which nginx         # full path of a command

man पूर्ण manual देतो—q exit आणि /word search. --help छोटा usage reference. whatis एका ओळीत अर्थ, apropos keyword search. type command builtin, alias की program ते सांगतो. which PATH मधला executable path शोधतो; shell resolution समजण्यासाठी type अधिक उपयुक्त असू शकतो.

nano: सुरुवातीला सोपा editor

sudo nano /etc/nginx/nginx.conf

खाली shortcuts दिसतात. ^ म्हणजे Ctrl. Ctrl+O, Enter save; Ctrl+X exit; Ctrl+W search; Ctrl+K line cut; Ctrl+U paste.

vim: modes समजून घ्या

Normal mode मध्ये commands; Insert मध्ये typing; : नंतर command-line mode. अनेक servers वर vi/vim उपलब्ध असतो; minimal image मध्ये install करावा लागू शकतो.

 | Keys
 | Action

 | i
 | Insert mode—typing सुरू करा

 | Esc
 | Normal mode मध्ये परत

 | :w
 | Save करा

 | :q
 | बाहेर पडा (:q! ने unsaved बदल जातात)

 | :wq or ZZ
 | Save करून बाहेर

 | dd / yy / p
 | Line cut / copy / paste

 | u / Ctrl+R
 | मागचा बदल undo / redo

 | /text then n
 | पुढे search, पुढचा match

 | :set number
 | Line numbers दाखवणे

 | gg / G
 | पहिल्या / शेवटच्या line वर

 | :%s/old/new/g
 | सर्व matches replace

i नंतर type करा. Esc normal mode; :w save; :q quit; :wq किंवा ZZ save-and-quit. dd line cut, yy copy, p paste; u undo, Ctrl+R redo. /text search आणि n पुढचा match. :set number line numbers; gg/G पहिली/शेवटची line; :%s/old/new/g सर्व lines मध्ये replacement.

Vim मधून बाहेर पडत नाही?

Esc दोनदा दाबा, :q! type करा आणि Enter द्या. Unsaved changes discard होतात. बदल ठेवायचे असतील तर आधी save करा.

Practice

~/notes.txt vim मध्ये उघडून तीन lines लिहा, save आणि quit करा. Nano मध्ये तीच file उघडून एक line जोडा; Ctrl+O ने save आणि Ctrl+X ने exit. man chmod मध्ये -R चा अर्थ शोधा.

Chapter recap

/etc config, /var/log logs, /home users, /tmp temporary files, /var/www web content.

Navigation: pwd, ls -la, cd. File काम: mkdir -p, cp -r, mv, rm.

Content/logs: less, head, tail -f.

r=4, w=2, x=1. Permissions गरजेनुसार; directories 755/files 644 हा साधा public-content pattern, key 400. 777 ने errors झाकू नका.

Users/groups: useradd -m, passwd, usermod -aG, sudo -l.

Packages साठी OS योग्य manager; processes साठी ps, top, kill.

दररोज थोडा terminal सराव करा. पुढच्या chapter मध्ये advanced commands पाहू.

रवींद्र बागले यांची tip

Vim मध्ये अडकलात तर terminal बंद करू नका. Esc, :q!, Enter ने save न करता बाहेर पडता येतं. Config edit करण्याआधी sudo cp file file.bak सारखी योग्य backup copy ठेवा.