# Files वाचा आणि live logs पाहा

Source: https://ravindrabagale.com/mr/cyber/part-02/ch05-linux-basic-commands/5-4-viewing-files-and-following-logs.html
Language: mr (Marathi with English technical terms)

छोटी file एकदम वाचता येते; मोठे logs मात्र page-by-page किंवा शेवटच्या काही lines मधून पाहणं सोयीचं असतं.

 | Command
 | Use

 | cat file
 | पूर्ण file दाखवणे

 | less file
 | Page-by-page वाचणे: Space पुढे, b मागे, /word search, q बाहेर

 | more file
 | जुना साधा pager

 | head -n 20 file
 | पहिल्या 20 lines

 | tail -n 20 file
 | शेवटच्या 20 lines

 | tail -​f /​var/​log/​nginx/​access.​log
 | Live log पाहणे (Ctrl+C ने थांबा)

 | wc -l file
 | Lines मोजणे (-w words, -c bytes)

 | diff a b
 | दोन files मधला फरक दाखवणे

cat /etc/os-release          # which Linux distribution and version?
head -5 /etc/passwd
sudo tail -f /var/log/messages      # Amazon Linux / CentOS system log
sudo tail -f /var/log/syslog        # Ubuntu system log

cat /etc/os-release OS/version दाखवतो. head -5 पहिल्या पाच lines दाखवतो. System logs चे paths distribution आणि logging configuration नुसार बदलतात. /var/log/messages किंवा /var/log/syslog नसेल तर journald वापरला जात असू शकतो.

Command कधी वापरायचा?

cat: छोट्या file चं पूर्ण content.

less: मोठी file; Space पुढे, b मागे, /word search, q exit.

more: साधा pager.

head/tail: सुरुवातीच्या/शेवटच्या lines.

tail -f: file मध्ये नवीन lines आल्या की दाखवतो; Ctrl+C ने थांबा.

wc: -l lines, -w words, -c bytes.

diff: दोन files मधला फरक.

Security monitoring मध्ये उपयोग

Auth किंवा web log live पाहिल्यावर attempts लगेच दिसतात. Part 10 च्या authorized lab मध्ये server वर Ubuntu साठी sudo tail -f /var/log/auth.log किंवा Amazon Linux 2023 वर sudo journalctl -u sshd -f वापरून login activity निरीक्षण करता येतं. Log location उपलब्ध आहे का ते आधी पाहा.

Practice

/etc/passwd च्या पहिल्या आणि शेवटच्या पाच lines दाखवा. wc -l ने count करा. तुमच्या system चा log एक मिनिट live पाहा आणि मग Ctrl+C करा.

रवींद्र बागले यांची tip

मोठ्या log वर cat केलं तर खूप output येतो. घाबरायची गरज नाही; Ctrl+C वापरा. पुढच्या वेळी less किंवा tail -n 50 वापरा.