# Static IP, Dynamic IP आणि DHCP

Source: https://ravindrabagale.com/mr/cyber/part-01/ch01-ip-addressing-ipv4-subnets-public-and-private/1-6-static-vs-dynamic-ip-and-dhcp.html
Language: mr (Marathi with English technical terms)

घरी Wi-Fi connect करताना प्रत्येक वेळी IP type करता का? नाही—बहुतेक वेळा DHCP ते काम करतं. पण server ला स्थिर address उपयोगी पडतो. दोन्हींचा फरक पाहू.

 | Feature
 | Static IP
 | Dynamic IP

 | कोण देतं?
 | Admin manually देतो किंवा reserve करतो
 | DHCP server आपोआप देतो

 | बदलतो का?
 | Manually बदलल्याशिवाय नाही
 | Reboot किंवा lease expiry नंतर बदलू शकतो

 | कुठे उपयोगी?
 | Servers, DNS references, printers, VPN endpoints
 | Laptops, phones, घरचा वापर

 | Cost
 | ISP extra charge घेऊ शकतो
 | साधारण plan मध्ये असतो

 | AWS मधलं उदाहरण
 | Elastic IP
 | Auto-assigned public IPv4

Static IP admin manually देतो किंवा reserve करतो; तो बदलल्याशिवाय स्थिर राहतो. Servers, DNS references, printers आणि VPN endpoints साठी तो उपयोगी. Dynamic IP DHCP server आपोआप देतो; reboot किंवा lease संपल्यावर बदलू शकतो. Laptops आणि phones साठी ही सोयीची पद्धत आहे. ISP static IP साठी extra charge घेऊ शकतो. AWS मध्ये Elastic IP आणि auto-assigned public IPv4 हा या फरकाचा परिचित संदर्भ आहे.

DHCP चे चार steps: DORA

DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) device ला IP address, subnet mask, default gateway आणि DNS server ची माहिती देतो. चार steps: Discover → Offer → Request → Acknowledge.

  Client (no IP yet)                         DHCP server (router)
        |  1. DISCOVER  (broadcast: "any DHCP server?")   |
        | ------------------------------------------------> |
        |  2. OFFER     ("take 192.168.1.23")               |
        | <------------------------------------------------ |
        |  3. REQUEST   ("I want 192.168.1.23")             |
        | ------------------------------------------------> |
        |  4. ACK       ("done, lease 24 h, gw .1, dns .1") |
        | <------------------------------------------------ |

Discover: Client broadcast करून DHCP server शोधतो.

Offer: Server उपलब्ध address सुचवतो—उदाहरणात 192.168.1.23.

Request: Client तो address मागतो.

Acknowledge: Server address, lease आणि इतर settings confirm करतो.

Security मध्ये काय लक्षात ठेवायचं?

DHCP offers ची authenticity नेहमी तपासली जात नाही. त्याच LAN वर rogue DHCP server चुकीचा gateway किंवा DNS देऊ शकतो. त्यामुळे traffic attacker च्या machine मधून जाऊ शकतं. हा man-in-the-middle धोका कमी करण्यासाठी switches वर DHCP snooping वापरतात.

ज्या server चा fixed IP DNS मध्ये वापरला आहे त्याचा address स्थिर हवा. AWS मध्ये यासाठी Elastic IP वापरता येतो; दुसऱ्या architecture मध्ये स्थिर DNS endpoint सारखी व्यवस्था असू शकते.

Practice

Windows वर ipconfig /all चालवून DHCP Enabled, Lease Obtained आणि DHCP Server शोधा. Linux वर ip route चालवून default gateway लिहा.

रवींद्र बागले यांची tip

EC2 चा auto-assigned public IP DNS मध्ये दिला आणि instance stop/start केला, तर IP बदलू शकतो आणि website चालणार नाही. Fixed public address हवा असेल तर Elastic IP चा विचार करा. पुढे Part 6 मध्ये त्याचा practical आहे.