# 4.8 Disk आणि storage commands

Source: https://ravindrabagale.com/mr/aws/ch04-linux-advanced-commands/4-8-disk-and-storage-commands.html
Language: mr (Marathi with English technical terms)

“No space left on device” आल्यावर writes आणि orders थांबू शकतात. df -h आणि du -sh नियमित पाहू.

df -h            # disk space per mounted filesystem (human readable)
df -Th           # include filesystem type (xfs, ext4)
sudo du -sh /var/log                    # total size of a folder
sudo du -h --max-depth=1 /var | sort -h # which sub-folder is big?
lsblk            # block devices (disks & partitions) as a tree
lsblk -f         # with filesystem type, UUID and mount point
sudo blkid       # UUIDs of all filesystems
findmnt /        # what is mounted at /
sudo mount /dev/nvme1n1 /data
sudo umount /data
cat /etc/fstab   # permanent mounts (read at boot)
free -h          # memory

df mounted filesystem ची जागा, du folder वापर, lsblk devices/partitions, blkid UUID आणि findmnt mount माहिती दाखवतात. mount/umount करण्याआधी योग्य device, mount point आणि file system तपासा.

/etc/fstab format

# <device>                                 <mount point> <type> <options>        <dump> <fsck>
UUID=3f1c2b9a-6d1e-4a5f-9c1e-2b7d8a9e0f11   /data         xfs    defaults,nofail  0      2

Fields: device/UUID, mount point, filesystem type, options, dump आणि fsck pass. वरचा UUID फक्त उदाहरण; स्वतःचा blkid मधून घ्या. XFS साठी अनेक systems वर शेवटचा pass 0 ठेवतात; तुमच्या filesystem/distro ची योग्य setting वापरा. Chapter 13 मध्ये विस्ताराने पाहू.

Lab

df -Th ने root चा xfs/ext4 प्रकार आणि वापर लिहा. lsblk -f ने disks पाहा. sudo du -h --max-depth=1 /var | sort -h ने मोठा folder शोधा.

रवींद्र बागले यांची tip

fstab बदलून लगेच reboot करू नका. Backup ठेवा, UUID copy करा आणि sudo mount -a ने errors तपासा. ही तपासणी महत्त्वाची आहे; चुकीच्या boot configuration च्या सर्व शक्यता मात्र ती एकटी तपासत नाही.